Làm app hay website cho doanh nghiệp nhỏ?

Câu hỏi làm app hay website mình nghe đi nghe lại suốt mười mấy năm làm nghề. Anh chị chủ shop, chủ phòng khám, chủ quán cà phê nào cũng từng hỏi mình câu y hệt: "Em ơi giờ ai cũng có app, mình có nên làm một cái app riêng không?" Và gần như lần nào mình cũng phải hỏi ngược lại một câu trước khi trả lời: "Anh chị định cho app làm việc gì mà website không làm được?"

Đa số trả lời xong là tự thấy... hơi đuối. Vì thật ra phần lớn nhu cầu của một doanh nghiệp nhỏ — giới thiệu sản phẩm, cho khách xem giá, nhận đặt hàng, để lại thông tin liên hệ — một website làm tốt là đủ, mà còn rẻ hơn và nhanh hơn nhiều. App là một con đường tốn kém hơn người ta tưởng. Bài này mình ngồi bóc tách rõ từng khoản, để bạn tự quyết được thay vì làm theo phong trào.

App và website thực ra khác nhau ở chỗ nào

Nói ngắn gọn cho dễ hình dung. Website là cái khách mở bằng trình duyệt (Chrome, Safari, Cốc Cốc...) — gõ địa chỉ hoặc bấm từ Google là vào, không phải cài đặt gì. App (ứng dụng — phần mềm tải về máy) là cái khách phải lên App Store hoặc CH Play tải về, cài vào điện thoại rồi mới mở được.

Chỗ khác nhau quan trọng nhất nằm ở rào cản tiếp cận. Website chỉ cần một cú click là khách đã thấy nội dung. App thì bắt khách làm thêm mấy bước: tìm trên store, bấm tải, chờ cài, mở lên, có khi còn phải đăng ký tài khoản. Mỗi bước thừa là một lần khách có thể bỏ đi. Với một thương hiệu lớn mà khách đã yêu sẵn thì họ chịu khó tải. Với một shop mới mở chưa ai biết tên, bắt khách tải app gần như là tự dựng tường chặn chính mình.

Còn một điểm nữa hay bị nhầm: web bây giờ chạy trên điện thoại mượt không kém app, nhờ thiết kế responsive (web tự co giãn vừa màn hình mọi thiết bị). Nhiều thứ ngày xưa phải có app mới làm được — chụp ảnh, định vị, gửi thông báo — thì web hiện đại cũng làm được kha khá rồi.

Tiền và thời gian: con số thật chứ không phải cảm tính

Đây là chỗ làm nhiều người giật mình. Mình nói thẳng dải giá thị trường cho bạn dễ liệu.

Một website cho doanh nghiệp nhỏ ở Việt Nam dao động từ vài triệu tới vài chục triệu, tuỳ độ phức tạp. Bên mình làm trọn gói khởi điểm từ dưới hai triệu, bàn giao trong vòng một tuần. Còn một app riêng làm tử tế — phải code cho cả iOS lẫn Android, có server phía sau, có người duyệt lên store — chi phí thường gấp nhiều lần website cùng tính năng, và thời gian tính bằng tháng chứ không phải bằng ngày.

Vì sao app đắt và lâu đến vậy? Vì bạn không làm một sản phẩm, mà gần như làm hai. iPhone và máy Android là hai hệ điều hành khác nhau, nhiều khi phải viết hai bản riêng. Rồi còn khâu đưa lên store: Apple với Google đều có quy trình xét duyệt, mỗi lần sửa lỗi nhỏ cũng phải nộp lại chờ duyệt vài ngày. Website thì bạn sửa xong là cập nhật lên luôn, khách F5 một cái là thấy bản mới.

Khả năng tiếp cận khách: web ai cũng vào được

Cái này theo mình là yếu tố quyết định với phần lớn doanh nghiệp nhỏ. Mục tiêu của bạn là gì? Là cho càng nhiều khách tiềm năng thấy mình càng tốt. Vậy thì kênh nào ít rào cản nhất sẽ thắng.

Website thắng tuyệt đối ở khoản này. Khách gõ Google tìm "thợ sửa máy lạnh quận 7", web của bạn có thể hiện ra ngay trong kết quả — họ bấm vào là thấy bạn liền. Còn app thì gần như vô hình với Google. Không ai search Google rồi ra một cái app để tải cả. App chỉ kéo được người tải khi bạn đã có thương hiệu, hoặc chịu chi tiền quảng cáo để mời người ta tải về.

Nói cách khác: website là cái lưới quăng rộng đón khách lạ, app là cái thẻ thành viên dành cho khách đã quen. Doanh nghiệp nhỏ cái cần trước nhất là khách lạ. Nếu bạn còn đang phân vân giữa các kênh, mình có viết riêng một bài về chuyện nên đổ tiền vào website hay chỉ chạy Facebook — đọc thêm để thấy bức tranh đầy đủ hơn.

Bảo trì và chi phí nuôi về lâu dài

Làm xong không phải là hết. Cả hai đều cần nuôi, nhưng mức độ khác hẳn.

Website nuôi nhẹ nhàng: mỗi năm gia hạn tên miền (địa chỉ web) và hosting (nơi lưu web) là chính, thi thoảng cập nhật nội dung. Tốn vài trăm tới vài triệu một năm tuỳ quy mô.

App nuôi nặng hơn nhiều. Apple thu phí tài khoản nhà phát triển hằng năm để app được nằm trên store. Mỗi khi iOS hay Android ra phiên bản mới, app của bạn có thể "dở chứng" và phải thuê người sửa cho tương thích, không sửa là khách than app lỗi hoặc bị gỡ khỏi store. Server phía sau cũng tốn tiền duy trì hằng tháng. Cộng dồn lại, riêng tiền nuôi app một năm có khi đã bằng cả chi phí làm mới một website.

Vậy khi nào thì thực sự nên làm app

Mình không bài xích app — có những trường hợp app là lựa chọn đúng, thậm chí bắt buộc. Mình liệt kê thẳng để bạn soi xem mình có rơi vào đó không:

• Khách hàng mở ứng dụng của bạn rất thường xuyên, gần như mỗi ngày. Ví dụ app đặt đồ ăn, app ngân hàng, app gọi xe — người ta dùng liên tục nên đáng để chiếm một ô trên màn hình điện thoại của họ.
• Bạn cần gửi thông báo đẩy (push notification — tin nhắn hiện trên màn hình khoá) một cách mạnh mẽ và liên tục để kéo khách quay lại.
• Sản phẩm phải dùng sâu phần cứng máy: xử lý camera nặng, chạy nền liên tục, đo cảm biến, hoạt động ổn cả khi mất mạng.
• Bạn đã có lượng khách trung thành đủ lớn, làm app để phục vụ tốt hơn nhóm khách đó chứ không phải để đi kiếm khách mới.

Nếu đọc bốn ý trên mà bạn gật gù "đúng mình rồi", thì làm app là hợp lý. Còn nếu thấy không cái nào trúng, thật lòng mà nói, làm app lúc này phần nhiều là đốt tiền cho oai.

Một lựa chọn nữa ở giữa mà mình hay khuyên khách: web hiện đại có thể cài lên màn hình điện thoại như app thật, gửi được thông báo, mở được cả khi mạng yếu — gọi là PWA (web ứng dụng — web đóng vai trò gần như app). Chi phí thì vẫn là chi phí web. Nhiều khách của mình chọn hướng này và thấy đủ dùng.

Lời khuyên thật cho doanh nghiệp nhỏ

Nói gọn quan điểm của mình sau ngần ấy năm: phần lớn doanh nghiệp nhỏ nên bắt đầu bằng một website làm cho đàng hoàng, đừng vội nghĩ tới app.

Lý do đơn giản. Website giúp bạn được Google tìm thấy, đón khách lạ, chi phí vừa túi, làm nhanh, sửa lẹ, nuôi nhẹ. Bạn dồn được tiền và sức vào việc quan trọng hơn là bán hàng và chăm khách, thay vì đổ hết vào một sản phẩm công nghệ tốn kém mà chưa chắc khách chịu tải. Khi nào việc kinh doanh lớn lên, có tệp khách trung thành dùng đi dùng lại, lúc đó bàn chuyện làm app cũng chưa muộn — mà lúc đó bạn cũng đã có tiền để làm cho ra hồn.

Nếu vẫn còn lăn tăn giữa các hướng, hai bài này của mình giúp bạn nhìn rõ hơn: một bài bàn về chọn làm landing page hay website đầy đủ, và một bài giải đáp thẳng thắn chuyện web giá rẻ liệu có dùng tốt được không. Đọc xong gần như bạn sẽ tự có câu trả lời cho riêng mình.

Bên mình — Thiết Kế Web Giá Rẻ — làm web trọn gói từ 1.990.000đ gói Cơ bản, 3.990.000đ gói Pro, từ 7.990.000đ gói VIP. Mọi gói tặng tên miền, hosting và chứng chỉ bảo mật SSL năm đầu, bàn giao 3–7 ngày. Nếu bạn đang tính làm app hay website mà chưa chắc, cứ xem trước bảng giá trọn gói để hình dung chi phí, còn muốn mình tư vấn riêng theo đúng tình hình của bạn thì nhắn qua trang liên hệ hoặc Zalo 0777 716 863. Mình tư vấn thật, không vẽ vời để bán thêm.