Câu mình bị hỏi nhiều nhất sau khi bàn giao web là web giá rẻ có cần bảo trì hàng tháng không, thường kèm giọng hơi lo: "Có phải tháng nào cũng đóng tiền cho bên em không?". Mình hiểu vì đâu ra nỗi lo đó. Ngoài kia đầy nơi báo giá làm web thì rẻ, nhưng gắn kèm gói "bảo trì hàng tháng" 300–500 nghìn, mà hỏi làm những gì thì trả lời chung chung.
Nên bài này mình nói thẳng: bảo trì web thực chất là làm gì, khoản nào bắt buộc phải chi, khoản nào tuỳ nhu cầu, và phần nào bạn tự làm được để khỏi mất tiền oan. Đọc xong bạn tự quyết được có cần trả phí tháng hay không, thay vì để người bán quyết hộ.
"Bảo trì web" là cái tên gói chung nhiều việc rất khác nhau
Vấn đề nằm ở chỗ chữ "bảo trì" bị dùng cho quá nhiều thứ chẳng liên quan gì nhau. Có việc là chi phí bắt buộc mỗi năm, không đóng thì web sập. Có việc chỉ cần thiết khi web bạn phức tạp, bán hàng, có nhiều người dùng. Lại có việc gần như chẳng bao giờ đụng tới nếu web bạn chỉ là mấy trang giới thiệu tĩnh.
Khi ai đó gộp hết vào một gói tháng rồi báo một cục giá, bạn không có cách nào biết mình đang trả cho cái gì. Nên mình tách bạch ra từng phần, để bạn nhìn đúng bản chất.
Bảo trì web tử tế thường gồm năm nhóm việc: gia hạn tên miền và hosting mỗi năm, sao lưu dữ liệu định kỳ, cập nhật bảo mật, kiểm tra web còn chạy ổn không, và sửa lỗi phát sinh. Nghe thì nhiều, nhưng khi soi kỹ từng cái, bạn sẽ thấy phần lớn không cần trả theo tháng.
Việc nào bắt buộc, việc nào tuỳ nhu cầu
Đây là chỗ mình muốn bạn nhìn cho rõ nhất. Trong đống việc gọi là "bảo trì", chỉ có một khoản là bắt buộc với mọi web, còn lại phụ thuộc web bạn thuộc loại gì.
Gia hạn tên miền và hosting là khoản duy nhất chắc chắn phải chi
Cái này không né được, nhưng nó là phí năm chứ không phải phí tháng. Tên miền (địa chỉ web kiểu tencuahang.com) và hosting (nơi chứa web) đều thuê theo năm. Hết hạn không gia hạn thì web biến mất, tên miền có thể bị người khác mua mất. Ở bên mình, năm đầu hai khoản này đã tặng kèm trong gói, sang năm thứ hai bạn mới bắt đầu gia hạn, và con số đó mình nói rõ ngay từ lúc báo giá.
Điểm cần nhớ: đây là tiền trả cho nhà cung cấp tên miền và hosting, không phải tiền "công bảo trì" của bên làm web. Đừng để ai đó gói khoản gia hạn này vào phí tháng rồi đội giá lên. SSL (ổ khoá https) thì đa số hosting bây giờ cấp miễn phí và tự gia hạn, bạn không phải lo.
Sao lưu và cập nhật bảo mật thì tuỳ web bạn là loại nào
Sao lưu (backup — chép lại toàn bộ web để phòng sự cố) quan trọng khi web bạn có dữ liệu thay đổi thường xuyên: bài viết mới, đơn hàng, bình luận khách. Web bán hàng mà mất dữ liệu một tuần là mất cả đống đơn. Nhưng phần lớn hosting tử tế đã tự sao lưu hằng ngày hoặc hằng tuần rồi, bạn hỏi nhà cung cấp là biết. Nếu có sẵn, bạn chẳng cần trả thêm ai đồng nào cho khoản này.
Cập nhật bảo mật chỉ thực sự cần với web động, đặc biệt là WordPress dùng nhiều plugin (thành phần cài thêm). Mã nguồn cũ có lỗ hổng thì dễ bị chèn mã độc. Còn web tĩnh, web thuần HTML thì gần như không có gì để mà cập nhật, nguy cơ rất thấp. Đây là lý do web càng đơn giản càng ít việc bảo trì.
Web tĩnh gần như không tốn phí bảo trì tháng, web động thì nên có người chăm
Hai loại web này cần chăm sóc khác hẳn nhau, nên gộp chung một mức phí bảo trì là vô lý.
Nói thẳng: nếu web bạn chỉ là năm bảy trang giới thiệu công ty, dịch vụ, liên hệ, nội dung để đó cả năm không đổi, thì bạn gần như không cần trả phí bảo trì hàng tháng cho ai cả. Mỗi năm gia hạn tên miền với hosting là xong. Ai đó cố bán cho bạn gói tháng cho một web như vậy thì bạn nên hỏi kỹ họ định làm gì mỗi tháng.
Ngược lại, nếu web bạn có giỏ hàng, khách đặt đơn, có kho sản phẩm thay đổi, hoặc chạy WordPress với nhiều plugin, thì có người theo dõi định kỳ là đáng tiền. Không phải để "cho vui" mà vì một lỗi thanh toán, một plugin xung đột, một lần bị chèn mã độc đều làm bạn mất doanh thu thật. Lúc này chi phí chăm sóc là bảo hiểm, không phải phí vẽ ra.
Nếu bạn còn phân vân web mình có an toàn không khi để lâu không đụng tới, mình đã nói kỹ trong bài web giá rẻ có an toàn bảo mật không. Còn chuyện lỗi phát sinh sau bàn giao được xử lý thế nào thì xem thêm bài web giá rẻ bảo hành thế nào để phân biệt cho rõ bảo hành với bảo trì.
Cảnh giác với gói "bảo trì hàng tháng" không nói rõ làm gì
Đây là phần mình muốn bạn đọc kỹ nhất, vì nó liên quan trực tiếp tới túi tiền. Có một kiểu bán hàng rất phổ biến: báo giá làm web thật rẻ để bạn dễ chốt, rồi gắn kèm gói bảo trì tháng như một điều kiện. Cái giá web rẻ đó thực chất được bù lại bằng phí tháng kéo dài nhiều năm.
Dấu hiệu nhận ra không khó. Bạn hỏi "gói bảo trì tháng này cụ thể làm những gì", mà câu trả lời là mấy chữ chung chung kiểu "theo dõi, tối ưu, bảo mật web", không có danh sách việc cụ thể, không nói tần suất, thì gần như chắc là gói mơ hồ. Một gói chăm sóc tử tế phải nói được: mỗi tháng sao lưu mấy lần, cập nhật những gì, kiểm tra ra sao, và khi có lỗi thì thời gian xử lý bao lâu.
Một cái bẫy nữa là họ giữ tài khoản của bạn để buộc bạn phải dùng gói bảo trì. Web là của bạn, tài khoản quản trị, tài khoản tên miền, tài khoản hosting phải nằm trong tay bạn. Nếu buông gói tháng ra là bạn mất luôn quyền vào web, thì đó không phải bảo trì, đó là bị giam. Chuyện nắm giữ tài khoản này mình đã nhắc trong bài web giá rẻ trọn gói gồm những gì, bạn nên đọc để biết mình phải nhận đủ những gì khi bàn giao.
Quan điểm của mình: bảo trì nên là dịch vụ bạn chọn khi thực sự cần, trả cho việc có thật, chứ không phải khoản bắt buộc đính kèm để hợp thức hoá cái giá web rẻ.
Phần bảo trì cơ bản bạn hoàn toàn tự làm được
Tin vui là mấy việc nền tảng nhất không cần dân kỹ thuật. Bạn tự làm được, vừa tiết kiệm vừa chủ động. Mình chỉ cách làm phần cơ bản dưới đây.
Năm bước đó bao trọn phần bảo trì cơ bản cho một web nhỏ. Ba việc đầu chỉ mất vài phút mỗi tháng. Việc quan trọng nhất thật ra là bước đầu tiên: nhớ ngày gia hạn. Mình gặp không ít trường hợp web đang chạy tốt bỗng biến mất chỉ vì quên gia hạn tên miền, tới lúc nhớ ra thì đã bị người khác mua mất, chuộc lại rất đắt.
Còn những việc cần tay nghề, như xử lý web bị chèn mã độc, khắc phục lỗi sau khi cập nhật hỏng, tối ưu tốc độ, thì bạn nhờ bên làm web. Nhưng đó là gọi khi có việc, trả cho lần đó, chứ không nhất thiết nuôi một gói tháng quanh năm cho một web ít biến động.
Vậy rốt cuộc có cần trả phí bảo trì hàng tháng không
Gom lại cho dễ nhớ. Nếu web bạn đơn giản, ít trang, nội dung để yên cả năm, thì câu trả lời gần như là không. Bạn chỉ cần lo phí gia hạn tên miền và hosting mỗi năm, tự kiểm tra web vài phút mỗi tháng là đủ. Đừng để ai thuyết phục bạn đóng tiền tháng cho một việc gần như chẳng có gì để làm.
Nếu web bạn động, bán hàng, dữ liệu và tính năng nhiều, thì có người chăm sóc định kỳ là hợp lý, nhưng phải là gói nói rõ làm gì, làm bao lâu một lần, và bạn vẫn giữ đủ tài khoản của web mình. Trả cho giá trị thật thì đáng, trả cho mấy chữ mơ hồ thì không.
Bên mình — Thiết Kế Web Giá Rẻ — làm web trọn gói từ 1.990.000đ gói Cơ bản, 3.990.000đ gói Pro, từ 7.990.000đ gói VIP. Mọi gói tặng tên miền, hosting và chứng chỉ bảo mật SSL năm đầu, bàn giao 3–7 ngày, và mình nói rõ phí gia hạn năm sau ngay từ đầu chứ không giấu vào phí tháng. Mời xem bảng giá trọn gói, cần tư vấn xem web của bạn có nên có gói chăm sóc hay không thì cứ nhắn qua trang liên hệ hoặc Zalo 0777 716 863, mình tư vấn thật theo đúng loại web của bạn.
Cần một website giá rẻ, chuẩn SEO?
Nhận tư vấn và báo giá miễn phí ngay hôm nay.
Bài viết liên quan
Kiến thức làm webWordPress là gì và vì sao nửa thế giới web đang chạy bằng nóGiải thích WordPress là gì theo cách dễ hiểu nhất: nó là gì, làm được web kiểu nào, khác wordpress.com ra sao và có hợp với bạn không. Đọc một lượt là rõ.Kiến thức làm webWireframe là gì và vì sao mình luôn vẽ nó trước khi code một trang webGiải thích wireframe là gì theo cách dễ hiểu nhất, kèm các bước vẽ, ví dụ thực tế và mẹo dùng wireframe để làm web nhanh, đỡ sửa tới sửa lui.Kiến thức làm webURL thân thiện là gì và vì sao đường link gọn lại giúp web dễ lên topURL thân thiện là gì, khác URL xấu chỗ nào, viết sao cho gọn và chuẩn SEO? Bài này mình giải thích bằng ví dụ đời thường, kèm checklist tự kiểm tra.