Web mẫu hay thiết kế riêng — chọn sao cho hợp?

Câu hỏi web mẫu hay thiết kế riêng mình nghe gần như tuần nào cũng có người hỏi. Người thì sợ web mẫu "đụng hàng", trông như hàng chục cửa hàng khác. Người lại lo thiết kế riêng tốn cả chục triệu mà chưa chắc đẹp hơn. Cả hai nỗi lo đều có lý, và sự thật là không có đáp án đúng cho tất cả mọi người.

Mười mấy năm làm nghề, mình dựng cả web mẫu lẫn web custom (thiết kế riêng từ đầu). Có khách mình khuyên lấy mẫu cho nhanh gọn, có khách mình lại bảo "anh nên làm riêng, đừng tiếc tiền". Khác nhau ở chỗ nào? Ở ngân sách, ở giai đoạn kinh doanh, và ở việc cái web đó đóng vai trò gì trong việc làm ăn của bạn. Bài này mình nói thẳng cả hai mặt, không bốc thơm bên nào.

Web mẫu thực ra là gì

Web mẫu (template — bộ giao diện dựng sẵn) là một bộ khung đã được thiết kế hoàn chỉnh: bố cục, màu mè, kiểu chữ, các khối nội dung đều có sẵn. Việc của bên thiết kế là thay logo, đổi màu thương hiệu, nhét nội dung và hình ảnh của bạn vào. Nhanh, gọn, rẻ.

Đừng hiểu nhầm "web mẫu" là đồ kém chất lượng. Có những bộ theme bán trên ThemeForest hay các kho mẫu lớn được hàng chục nghìn người mua, code sạch, tải nhanh, chuẩn responsive (co giãn theo màn hình điện thoại, máy tính bảng). Nhiều thương hiệu lớn vẫn chạy trên nền theme có sẵn rồi tùy biến lại. Vấn đề không nằm ở chữ "mẫu", mà ở chỗ mẫu đó tốt hay dở và bạn tùy biến tới đâu.

Điểm yếu cố hữu của web mẫu là tính "đại trà". Cái khung đó hàng nghìn người khác cũng đang dùng. Nếu bạn để gần như nguyên trạng, chỉ thay logo, thì khách tinh ý sẽ nhận ra ngay đây là mẫu phổ thông. Với một số ngành đề cao cảm giác cao cấp, riêng biệt — như spa cao cấp, kiến trúc, thời trang thiết kế — cảm giác "đụng hàng" này là một điểm trừ thật sự.

Thiết kế riêng được gì, mất gì

Thiết kế riêng (custom design) nghĩa là bắt đầu từ trang giấy trắng. Bên thiết kế ngồi nghe bạn kể về thương hiệu, khách hàng mục tiêu, sản phẩm, rồi vẽ giao diện đúng cho riêng bạn, sau đó mới code thành web. Mọi nút bấm, mọi bố cục đều phục vụ đúng mục tiêu kinh doanh của bạn chứ không phải gò theo khung có sẵn.

Cái được lớn nhất là sự khác biệt. Web của bạn không giống ai. Trải nghiệm người dùng (UX — cách khách thao tác, tìm thông tin) được tính toán theo đúng hành vi khách hàng của bạn, không phải khách hàng chung chung. Khi muốn thêm tính năng lạ — một bộ cấu hình sản phẩm, một quy trình đặt lịch nhiều bước — web custom xử lý dễ hơn nhiều vì nó được dựng để mở rộng.

Cái mất thì rõ ràng: tiền và thời gian. Thiết kế riêng đắt hơn web mẫu nhiều lần, dải giá có thể từ chục triệu tới vài chục triệu tùy độ phức tạp. Thời gian cũng dài hơn, thường tính bằng tuần chứ không phải vài ngày. Và bạn cần một đơn vị thật sự có nghề, vì làm riêng mà làm dở thì còn tệ hơn lấy một mẫu tốt.

Chi phí và thời gian — nói thẳng con số tương đối

Đây là chỗ khiến nhiều người chùn tay nhất, nên mình nói rõ.

Web mẫu rẻ vì phần thiết kế đã được trả tiền một lần rồi chia cho hàng nghìn người dùng. Bên thiết kế chủ yếu mất công cài đặt và tùy biến. Trên thị trường, một web dựng từ mẫu có thể chỉ từ vài triệu đồng. Bên mình gói Cơ bản cũng nằm ở dải này.

Thiết kế riêng đắt vì bạn trả tiền cho toàn bộ chất xám: nghiên cứu, vẽ giao diện, sửa tới sửa lui theo góp ý, rồi mới code. Công sức gấp nhiều lần nên giá gấp nhiều lần là chuyện công bằng. Dải giá đi từ chục triệu trở lên, web phức tạp thì vài chục triệu là bình thường.

Về thời gian, web mẫu bàn giao trong vài ngày là chuyện thường. Thiết kế riêng cần thời gian để qua các vòng duyệt giao diện, nên tính bằng tuần. Nếu bạn đang gấp — kịp mùa cao điểm, kịp ngày khai trương — thì yếu tố thời gian này nhiều khi quyết định luôn lựa chọn.

Còn SEO thì sao, mẫu hay riêng lên top tốt hơn?

Đây là hiểu lầm mình muốn gỡ ngay: SEO không phụ thuộc vào việc web là mẫu hay riêng. Google không quan tâm giao diện bạn mua sẵn hay vẽ mới. Nó quan tâm web tải nhanh, hiển thị tốt trên điện thoại, cấu trúc mã sạch, nội dung hữu ích và chuẩn kỹ thuật bên trong.

Một bộ web mẫu chất lượng tốt, code gọn nhẹ hoàn toàn có thể lên top tốt như một web custom. Ngược lại, một web thiết kế riêng nhưng code cẩu thả, chất chồng hiệu ứng nặng nề thì điểm tốc độ tệ và SEO cũng tệ theo. Cái quyết định là chất lượng kỹ thuật và nội dung, không phải nguồn gốc giao diện.

Điều cần để ý với web mẫu là nhiều mẫu nhồi quá nhiều tính năng, slider hào nhoáng, hiệu ứng động — đẹp mắt nhưng nặng máy, kéo tụt tốc độ tải. Khi tùy biến, đơn vị có nghề sẽ gỡ bớt những thứ thừa này. Nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về phần kỹ thuật nền tảng, mình có viết riêng bài WordPress hay code tay bàn về chuyện chọn nền dựng web ảnh hưởng tới tốc độ và SEO ra sao.

Web mẫu hợp với ai

Theo trải nghiệm của mình, web mẫu là lựa chọn rất hợp lý — không hề "hạng hai" — với những trường hợp sau:

• Bạn mới khởi nghiệp, ngân sách còn eo hẹp, cần có web nhanh để chạy việc trước.
• Web chủ yếu để giới thiệu, tạo độ tin cậy khi khách tra cứu, chứ chưa phải kênh bán hàng chính.
• Bạn làm ngành phổ thông, không đặt nặng yếu tố "độc bản" về hình ảnh.
• Bạn cần lên web gấp, không có thời gian chờ qua các vòng duyệt thiết kế.
• Bạn muốn thử thị trường trước, nếu chạy được thì sau này nâng cấp lên đồ riêng cũng chưa muộn.

Mình hay khuyên người mới bắt đầu cứ lấy một mẫu tốt mà chạy. Đừng dồn hết vốn vào cái web khi chưa biết mô hình có chạy không. Tiền đó để dành chạy quảng cáo, nhập hàng, nuôi nội dung có khi còn hiệu quả hơn. Đây cũng là điều mình bàn kỹ trong bài tự làm web hay thuê thiết kế — chọn hướng nào nên dựa vào giai đoạn kinh doanh, không phải sĩ diện.

Thiết kế riêng hợp với ai

Ngược lại, mình khuyên đầu tư hẳn vào thiết kế riêng khi:

• Thương hiệu của bạn cần một bản sắc rõ ràng, không lẫn với ai, đặc biệt ngành cao cấp hoặc cạnh tranh khốc liệt về hình ảnh.
• Web là kênh bán hàng hoặc kênh khách hàng chính, nó tạo ra doanh thu trực tiếp nên đáng để đầu tư bài bản.
• Bạn có tính năng đặc thù mà mẫu sẵn không đáp ứng được: quy trình đặt hàng nhiều bước, công cụ cấu hình sản phẩm, hệ thống thành viên riêng.
• Bạn đã qua giai đoạn thử nghiệm, biết rõ mô hình chạy được và muốn nâng tầm hình ảnh cho xứng.
• Bạn tính chuyện lâu dài, muốn web mở rộng được khi công ty lớn lên mà không phải đập đi làm lại.

Một dấu hiệu rõ ràng để biết đã đến lúc làm riêng: khi cái web mẫu bắt đầu "chật". Bạn muốn thêm chức năng mà mẫu không cho, muốn đổi bố cục mà đụng đâu vướng đó. Đó là lúc đầu tư riêng trở nên xứng đáng.

Lời khuyên thật của người trong nghề

Nếu bạn vẫn phân vân, mình tóm gọn thế này: chọn theo giai đoạn kinh doanh và vai trò của cái web, đừng chọn theo cảm tính "đồ riêng nghe sang hơn".

Phần lớn người mới và doanh nghiệp nhỏ nên bắt đầu bằng một web mẫu tốt, được tùy biến tử tế. Vừa túi tiền, lên nhanh, đủ chuyên nghiệp để khách tin tưởng. Khi việc làm ăn ổn định, web bắt đầu chật chội với nhu cầu, lúc đó nâng cấp lên thiết kế riêng là bước đi tự nhiên và xứng đáng. Không ai bắt bạn phải làm đồ riêng ngay từ ngày đầu cả.

Có một điều mình luôn nhắc khách: dù chọn mẫu hay riêng, hãy chọn đơn vị làm cho tử tế. Một web mẫu được tùy biến khéo còn hơn hẳn một web "riêng" làm ẩu. Chuyện chọn người làm này mình bàn riêng trong bài freelancer hay công ty thiết kế web, bạn nên đọc trước khi xuống tiền.

Bên mình — Thiết Kế Web Giá Rẻ — làm web trọn gói từ 1.990.000đ gói Cơ bản, 3.990.000đ gói Pro, từ 7.990.000đ gói VIP. Mọi gói tặng tên miền, hosting và chứng chỉ bảo mật SSL (chứng chỉ bảo mật, giúp web chạy https an toàn) năm đầu, bàn giao 3–7 ngày. Bạn chưa chắc nên đi hướng nào thì cứ kể tình hình cho mình nghe, mình tư vấn thật theo ngân sách và mục tiêu của bạn chứ không đẩy bạn vào gói đắt. Mời xem bảng giá trọn gói, cần tư vấn riêng thì nhắn qua trang liên hệ hoặc Zalo 0777 716 863.