Người mới nên làm blog hay website?

Người mới bắt đầu hỏi mình nên làm blog hay website gần như mỗi tuần, và phần lớn đều đang lẫn lộn hai khái niệm này với nhau. Có người nghĩ blog là thứ nhỏ nhẹ miễn phí, còn website là cái gì đó to tát đắt đỏ. Có người lại tưởng hai thứ hoàn toàn khác nhau, làm cái này thì thôi cái kia. Thật ra ranh giới không rạch ròi như vậy, và nếu hiểu sai từ đầu thì rất dễ bỏ tiền làm nhầm thứ mình không cần.

Mình làm nghề thiết kế web hơn mười năm, gặp đủ kiểu người: bạn viết lách muốn có chỗ chia sẻ, anh chị buôn bán muốn có nơi giới thiệu sản phẩm, công ty muốn có bộ mặt chuyên nghiệp trên mạng. Mỗi người một mục tiêu khác nhau nên câu trả lời cũng khác. Bài này mình nói thẳng từng trường hợp, để bạn tự soi mình vào và biết nên đi đường nào, thay vì nghe người ta khuyên chung chung rồi làm theo cho phí tiền.

Blog và website thực ra là gì, khác nhau ở đâu

Trước khi quyết, phải gọi đúng tên đã. Hai từ này hay bị dùng lẫn nên mình tách rõ.

Website là từ chung chỉ một trang web bất kỳ trên Internet — có địa chỉ riêng (tên miền), có nội dung, ai gõ đúng địa chỉ là vào được. Một website có thể là trang giới thiệu công ty, trang bán hàng, trang dịch vụ, hoặc... một cái blog. Tức là blog cũng là một dạng website, chứ không phải thứ tách biệt.

Blog là một kiểu website thiên về viết bài, chia sẻ nội dung theo dòng thời gian. Bài mới nằm trên, bài cũ trôi xuống dưới, sắp theo ngày đăng. Người ta lập blog để viết về một chủ đề mình thích hoặc giỏi: nấu ăn, du lịch, nuôi con, review sản phẩm, kiến thức ngành nghề. Trọng tâm của blog là chữ và kiến thức.

Còn khi người ta nói "làm website" theo nghĩa thông thường, họ thường muốn nói tới một website doanh nghiệp — nơi giới thiệu công ty, trưng bày sản phẩm dịch vụ, có trang liên hệ, có nút đặt hàng, mục tiêu cuối là bán được hàng hoặc lấy được khách. Trọng tâm của nó là chuyển khách thành đơn, không phải chỉ để đọc.

Nói gọn lại cho dễ nhớ: blog thiên về chia sẻ kiến thức, website doanh nghiệp thiên về giới thiệu và bán hàng. Nhưng đây không phải hai con đường tách rời — và phần sau mình sẽ nói tại sao.

Khi nào bạn chỉ cần một cái blog

Nếu mục tiêu của bạn là viết và chia sẻ, chứ chưa phải bán hàng, thì một blog là đủ và đúng. Mình kể vài trường hợp hay gặp.

Bạn là người thích viết, muốn có một nơi của riêng mình để đăng bài đều đặn về một chủ đề — chẳng hạn chị nội trợ chia sẻ công thức nấu ăn, anh kỹ sư viết về nghề, bạn trẻ kể chuyện đi phượt. Mục tiêu là xây dựng một lượng người đọc trung thành, tạo tên tuổi cá nhân trong lĩnh vực đó. Lúc này bạn cần một blog gọn, dễ viết, dễ đăng, không cần giỏ hàng hay trang bán.

Hoặc bạn đang muốn trở thành người có tiếng nói trong một ngành — kiểu một huấn luyện viên, một người tư vấn, một chuyên gia muốn được biết tới. Blog là chỗ bạn thể hiện chuyên môn, viết ra những gì mình biết để người ta thấy bạn am hiểu. Khi đủ uy tín, khách tự tìm tới đặt dịch vụ. Blog ở đây đóng vai bằng chứng năng lực.

Còn một nhóm nữa là người muốn kiếm tiền từ chính nội dung: viết bài thu hút người đọc rồi gắn quảng cáo, hoặc giới thiệu sản phẩm của người khác để ăn hoa hồng (tiếp thị liên kết — affiliate). Với hướng này thì blog chính là cỗ máy chính, càng nhiều bài hay càng nhiều người đọc, càng ra tiền.

Điểm chung của ba nhóm trên: bạn bán kiến thức, bán bản thân, hoặc bán lượng người đọc — chứ chưa bán sản phẩm cụ thể với giỏ hàng, đơn hàng. Trong các trường hợp này, đổ tiền làm một website bán hàng đầy đủ là thừa và lãng phí.

Khi nào bạn cần một website đầy đủ

Ngược lại, nếu bạn đang bán một thứ gì đó — sản phẩm, dịch vụ — và muốn người ta tìm thấy rồi xuống tiền, thì một cái blog đơn thuần không gánh nổi. Bạn cần website doanh nghiệp.

Hãy hình dung một tiệm bánh, một xưởng nhôm kính, một phòng khám, một công ty làm dịch vụ. Khách vào không chỉ để đọc, họ vào để xem bạn bán gì, giá bao nhiêu, làm việc ra sao, có đáng tin không, rồi gọi điện hoặc đặt hàng. Website doanh nghiệp được dựng đúng cho việc đó: trang chủ giới thiệu tổng quan, trang sản phẩm hoặc dịch vụ bày rõ những gì bạn có, trang bảng giá, trang giới thiệu để tạo niềm tin, trang liên hệ với nút gọi, nút nhắn Zalo, bản đồ. Mọi thứ hướng tới một việc: biến người ghé thăm thành khách hàng.

Một blog đơn thuần không có những trang này, hoặc có thì cũng èo uột. Bạn không thể bắt khách đọc hết một bài viết dài chỉ để mò ra số điện thoại của bạn. Khách mua hàng cần thông tin gọn, rõ, dẫn thẳng tới hành động. Đó là việc của website doanh nghiệp, không phải của blog.

Dấu hiệu rõ nhất cho thấy bạn cần website đầy đủ: bạn có sản phẩm hoặc dịch vụ cụ thể để bán, bạn muốn khách gọi hoặc đặt hàng, bạn cần trông chuyên nghiệp và đáng tin trong mắt người chưa quen biết. Nếu bạn đang phân vân giữa nhiều hình thức trang khác nhau cho việc bán hàng, mình có viết riêng bài nên làm landing page hay website đầy đủ để bạn chọn đúng quy mô.

Sự thật ít ai nói: website tốt nên có blog bên trong

Đây là chỗ mình muốn bạn nhớ kỹ nhất, vì nó gỡ luôn cái thế phải chọn một trong hai. Câu hỏi "blog hay website" thật ra là câu hỏi sai khi bạn làm ăn nghiêm túc. Một website doanh nghiệp tốt nên có sẵn một mục blog bên trong nó. Không phải chọn cái này bỏ cái kia, mà là website làm khung, blog nằm trong khung đó như một căn phòng.

Vì sao lại nên thế? Vì hai phần này bù trừ cho nhau rất đẹp. Trang dịch vụ, trang sản phẩm là nơi chốt đơn, nhưng chúng khô khan, ít chữ, Google có ít thứ để đọc. Còn blog là nơi bạn viết bài chia sẻ kiến thức quanh ngành của mình — và đây mới là thứ kéo khách lạ về từ Google. Một tiệm làm bánh viết bài "cách chọn bánh sinh nhật cho bé", một xưởng nhôm kính viết "nên làm cửa nhôm hệ nào cho nhà phố", người ta gõ tìm những câu đó, đọc bài của bạn, rồi lần sang trang dịch vụ mà đặt hàng. Blog kéo người tới cửa, website chốt đơn ngay tại cửa.

Nói cách khác, blog bên trong website là cỗ máy hút khách miễn phí từ Google, còn các trang bán hàng là nơi biến khách đó thành tiền. Tách rời hai thứ ra là tự làm khó mình: làm blog không thì có người đọc mà không bán được; làm website bán hàng không thì có chỗ bán mà chẳng ai biết tới mà vào. Ghép chung lại trong một trang mới đủ bộ.

Cho nên lời khuyên thật lòng của mình với người mới: nếu bạn có ý định bán hàng, đừng làm blog riêng lẻ rồi mai mốt lại cất công làm thêm website. Hãy làm một website ngay từ đầu, và yêu cầu bên làm web để sẵn cho bạn một mục blog trong đó. Vừa đỡ tốn kém về sau, vừa có cả hai sức mạnh trong một mối.

Chi phí và chuyện lên Google, nói cho rõ

Nhiều người chọn blog vì nghĩ blog miễn phí còn website thì đắt. Cần nói rõ chỗ này. Đúng là có nền tảng cho lập blog miễn phí, nhưng blog miễn phí thường mang địa chỉ kiểu tenban.nentang.com — tức bạn lại đang ở nhờ đất người ta, y như chuyện bán trên Facebook mình hay nói. Họ đổi luật, gắn quảng cáo, hay đóng cửa nền tảng là bạn mất trắng. Muốn một blog đứng tên mình thật sự, vẫn phải có tên miền và hosting riêng, tức vẫn tốn một khoản như làm website.

Về tiền bạc, khoảng cách giữa làm một blog và một website doanh nghiệp nhỏ ngày nay không còn xa như nhiều người tưởng. Chi phí làm web trọn gói đã giảm rất nhiều so với chục năm trước nhờ công nghệ và quy trình tối ưu. Một cửa hàng nhỏ hoàn toàn đủ sức sở hữu website riêng có sẵn blog bên trong, với số tiền chỉ nhỉnh hơn một blog đứng tên riêng chút ít. Vậy nên nếu sớm muộn cũng bán hàng, làm thẳng website cho được việc luôn là tính toán khôn hơn.

Còn chuyện lên Google thì cả blog lẫn website đều làm được, miễn nội dung tốt và web dựng chuẩn từ nền móng. Điểm hay là chính phần blog mới là động cơ SEO mạnh nhất — vì Google thích nội dung chữ giàu kiến thức, mà đó đúng là sở trường của blog. Một website chỉ toàn trang bán hàng khô khan sẽ rất chật vật lên top; thêm blog vào, bạn có hàng chục cánh cửa mới để khách gõ tìm rồi gặp. Nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về cách một trang web được Google ưu ái, hãy đọc thêm bài so sánh nên làm app hay website cho việc kinh doanh để thấy website vẫn là nền tảng đáng đầu tư nhất cho người mới.

Tóm gọn phần chi phí và SEO: blog miễn phí thực ra vẫn là ở nhờ đất người khác; muốn làm chủ thật thì blog hay website đều cần tên miền hosting riêng, chênh nhau không nhiều; và blog nằm trong website chính là vũ khí lên Google mạnh nhất bạn có.

Vậy người mới nên bắt đầu thế nào

Gom lại cho bạn dễ quyết. Nếu bạn chỉ muốn viết và chia sẻ, chưa bán gì cả, thì làm một blog đứng tên riêng là đủ — gọn, rẻ, dễ bắt đầu. Nếu bạn đang bán hoặc sắp bán sản phẩm, dịch vụ, thì đừng phân vân nữa, hãy làm một website doanh nghiệp và để sẵn mục blog bên trong. Đó là phương án vừa bán được hàng, vừa hút được khách từ Google, lại đỡ phải làm lại lần hai.

Cái bẫy hay gặp nhất của người mới là làm ngược: cắm cúi viết blog riêng lẻ vài tháng, có chút người đọc rồi mới nhận ra mình cần chỗ bán hàng tử tế, lúc đó phải dựng lại từ đầu, mất công gấp đôi. Nghĩ trước một bước ngay từ giờ sẽ tiết kiệm cho bạn rất nhiều thời gian và tiền bạc. Nếu bạn còn đang cân nhắc giữa việc dồn sức cho web hay cho mạng xã hội, bài bán hàng nên có website hay chỉ cần Facebook cũng đáng đọc để có cái nhìn đầy đủ.

Bên mình — Thiết Kế Web Giá Rẻ — làm web trọn gói từ 1.990.000đ gói Cơ bản, 3.990.000đ gói Pro, từ 7.990.000đ gói VIP. Mọi gói tặng tên miền, hosting và chứng chỉ bảo mật SSL (giúp web có ổ khoá an toàn) năm đầu, bàn giao 3–7 ngày, và đều có thể kèm sẵn mục blog bên trong để bạn vừa bán hàng vừa lên Google. Mời xem bảng giá trọn gói, tư vấn riêng thì nhắn qua trang liên hệ hoặc Zalo 0777 716 863. Mình tư vấn thẳng theo đúng mục tiêu của bạn, không vẽ vời, báo giá miễn phí.