Chuyển web cũ sang web mới mà không rớt Google

Nếu bạn đang định chuyển từ web cũ sang web mới giá rẻ mà trong lòng cứ thấp thỏm "lỡ rớt khỏi Google thì sao", thì lo lắng đó là đúng — và cũng đáng để cẩn thận. Mình gặp hoài kiểu này: khách có một web đời cũ, chạy ì ạch, sửa cái gì cũng kẹt, nhưng cái web đó lại đang có thứ hạng, có khách vào đều. Họ muốn làm lại cho ngon hơn mà sợ làm xong là mất sạch công sức mấy năm. Nỗi sợ chính đáng, vì mình đã chứng kiến vài web làm lại ẩu rồi tụt hạng thật.

Tin tốt là chuyện đó hoàn toàn tránh được. Đổi web không đồng nghĩa với mất hạng — mất hạng là do làm sai vài khâu rất cụ thể, mà mấy khâu đó thì biết trước, phòng trước được. Bài này mình viết cho chủ web không rành kỹ thuật, đang định bỏ web cũ làm web mới: khi nào thì nên làm lại, chuyển sang web mới ra sao để giữ nguyên thứ hạng và dữ liệu, và mấy cái bẫy khiến SEO rớt sau khi đổi web mà nhiều người không ngờ tới.

Khi nào thì nên bỏ web cũ làm lại

Không phải web cũ nào cũng đáng đập đi xây lại. Có web chỉ cần chỉnh sửa, thay giao diện là sống tiếp được. Mình hay khuyên khách cân nhắc làm lại khi gặp một trong mấy dấu hiệu này:

• Web tải chậm rề mà sửa không nổi. Web cũ build trên nền cũ kỹ, nặng nề, mỗi lần mở phải chờ. Tốc độ giờ là yếu tố Google chấm điểm, khách cũng bỏ đi nếu chờ quá lâu. Nếu thuê người tối ưu mãi không nhanh lên được thì nền móng đã hết thuốc.
• Không tự sửa được nội dung. Nhiều web cũ muốn đổi một dòng chữ, thêm một sản phẩm cũng phải gọi thợ, tốn tiền tốn thời gian. Web mới đàng hoàng phải để bạn tự vào sửa được.
• Không hiển thị đẹp trên điện thoại. Phần lớn khách giờ vào web bằng điện thoại. Web cũ không co giãn theo màn hình nhỏ (không responsive — không tự điều chỉnh bố cục theo kích thước màn hình) là mất phân nửa khách ngay từ đầu.
• Code cũ, nền tảng hết được hỗ trợ. Web dựng trên công nghệ đã lỗi thời thì dễ dính lỗi bảo mật, dễ bị hack, mà tìm người sửa cũng khó.
• Giao diện quá lỗi thời. Khách nhìn web cũ kỹ là mất niềm tin, dù sản phẩm của bạn tốt. Bộ mặt thương hiệu trên mạng cũng quan trọng như cái cửa hàng ngoài đời.

Nếu web bạn dính từ hai dấu hiệu trở lên, làm lại thường là lựa chọn đáng tiền hơn cố vá. Còn nếu chỉ vướng một điểm nhỏ, có khi chỉ cần nâng cấp là đủ. Cứ cân giữa chi phí cố sửa và chi phí làm mới rồi quyết.

Tại sao đổi web hay làm rớt thứ hạng

Hiểu được lý do thì mới phòng được. Cái thứ hạng mà web cũ của bạn đang có không nằm ở giao diện hay ở cái server — nó gắn vào từng đường dẫn (URL — địa chỉ của mỗi trang) cụ thể. Google nhớ rằng địa chỉ tenweb.com/dich-vu của bạn nói về dịch vụ gì, đã tích cho nó một mức uy tín, và đẩy nó lên kết quả tìm kiếm.

Khi làm web mới, người ta hay vô tình làm một trong hai điều tai hại. Một là đổi hết đường dẫn — trang dịch vụ cũ ở /dich-vu giờ thành /services hoặc /p?id=12, mà không bắc cầu cho địa chỉ cũ. Hai là xoá luôn web cũ rồi dựng web mới đè lên, làm mọi địa chỉ cũ chết sạch. Cả hai đều khiến những địa chỉ Google đang nhớ bỗng dưng báo lỗi không tìm thấy trang, thế là Google gỡ chúng khỏi kết quả, kéo theo thứ hạng đi luôn.

Cái này khác với mất dữ liệu. Dữ liệu là nội dung bài viết, hình ảnh, thông tin sản phẩm — thứ bạn có thể sao chép sang web mới. Còn thứ hạng là tài sản vô hình gắn vào địa chỉ, dễ mất hơn nhiều và khó lấy lại hơn nhiều. Giữ được cả hai là mục tiêu của cả quá trình chuyển web.

Giữ thứ hạng: hoặc giữ nguyên đường dẫn, hoặc làm 301

Đây là phần quan trọng nhất, và may là nó chỉ có hai hướng đi, không phức tạp.

Hướng thứ nhất, gọn nhất: giữ nguyên đường dẫn cũ. Khi dựng web mới, bạn cố giữ địa chỉ từng trang y như cũ. Trang dịch vụ cũ ở /dich-vu thì web mới cũng để trang dịch vụ ở /dich-vu. Bài viết cũ ở địa chỉ nào thì web mới giữ nguyên địa chỉ đó. Làm được vậy thì với Google gần như không có gì thay đổi — chỉ là giao diện mới, nội dung vẫn ở chỗ cũ, thứ hạng không bị xáo trộn. Đây là cách an toàn nhất nếu cấu trúc đường dẫn cũ vốn đã ổn.

Hướng thứ hai, khi buộc phải đổi địa chỉ (đổi tên miền, hoặc dọn lại cấu trúc cho gọn): dùng chuyển hướng 301 (redirect 301 — lệnh báo cho Google rằng trang đã dời sang địa chỉ mới vĩnh viễn). Mỗi địa chỉ cũ bạn đặt một tấm biển chỉ đường, tự động đưa cả khách lẫn con bọ của Google sang địa chỉ mới tương ứng. Phần lớn uy tín mà trang cũ tích góp sẽ theo cây cầu này chuyển sang trang mới. Đây là kỹ thuật cốt lõi của mọi lần chuyển nhà mà không mất hạng, mình có viết riêng một bài giải thích kỹ redirect 301 là gì và khi nào cần dùng để bạn nắm cho chắc trước khi đụng tới.

Điểm phải khắc cốt ghi tâm khi làm 301: map từng trang cũ sang đúng trang mới tương đương. Trang dịch vụ sang trang dịch vụ, bài viết sang bài viết. Đừng lười dồn tất cả về trang chủ — Google hiểu cái đó là "mấy trang cũ này không còn liên quan", và giá trị bốc hơi gần hết. Đây cũng là lý do mình luôn ưu tiên một bên làm web hiểu cả phần SEO khi chuyển, chứ không chỉ biết dựng giao diện đẹp; nếu bạn đang tìm một nơi làm thiết kế web giá rẻ chuẩn SEO thì khâu chuyển hướng này phải là thứ họ rành.

Các bước chuyển sang web mới an toàn

Đây là quy trình bên mình chạy mỗi lần dời web cho khách. Bạn cứ theo đúng thứ tự, đừng nhảy cóc.

Hai chỗ người ta hay làm hỏng là bước một và bước hai. Bước một: nhiều người nóng vội xoá web cũ trước khi web mới xong, để lại một khoảng trống mấy ngày web không chạy được — Google bò vào đúng lúc đó thấy web chết là tín hiệu rất xấu. Cứ để web cũ sống tới phút chót. Bước hai: dời nội dung mà bỏ sót, nhất là mấy bài blog cũ ít người để ý nhưng lại đang kéo khách từ Google về. Rà cho kỹ, mất một trang là mất một nguồn khách.

Về phần trỏ tên miền ở bước bốn, nếu bạn chưa từng làm thì cũng đừng ngại — mình có hướng dẫn riêng cách trỏ tên miền về hosting từng bước một, làm theo là được.

Mấy cái bẫy khiến SEO rớt sau khi đổi web

Có vài lỗi âm thầm, làm xong web mới nhìn thì đẹp, mọi thứ có vẻ ổn, nhưng vài tuần sau thứ hạng cứ tụt dần mà không hiểu vì sao. Mình liệt kê ra để bạn né.

Thứ nhất là bỏ sót trang khi dời nội dung. Bạn nhớ dời trang chủ, trang dịch vụ, nhưng quên mất mười mấy bài blog cũ — mà đám blog đó lại đang là thứ kéo khách từ Google về nhiều nhất. Web mới không có chúng, địa chỉ cũ thành 404, mất khách mà không hay. Cách phòng: trước khi dời, vào Search Console và công cụ phân tích xem những trang nào đang có khách, lên danh sách đầy đủ rồi đối chiếu.

Thứ hai là để web mới chặn Google vào đọc. Web đang dựng thì người ta hay bật chế độ chặn bot search cho khỏi lộ bản nháp (gắn thẻ noindex — báo Google đừng đưa trang này lên kết quả). Đến lúc go-live mà quên gỡ cái chặn đó ra thì web mới dù đẹp cỡ nào cũng không lên Google được. Đây là lỗi kinh điển, mình thấy nhiều lần. Đi kèm là quên nộp lại sitemap (sơ đồ trang — tệp liệt kê mọi địa chỉ để Google dò nhanh hơn) theo địa chỉ mới.

Thứ ba là để hình ảnh đứt link. Dời bài viết mà quên dời ảnh, hoặc ảnh đổi địa chỉ mà nội dung vẫn trỏ về địa chỉ cũ, thế là bài viết đầy ô ảnh vỡ. Vừa xấu vừa mất điểm. Rà lại từng bài quan trọng sau khi dời.

Thứ tư là đặt nhầm 302 thay vì 301. Hai loại chuyển hướng này nhìn giống nhau, khách bấm vào đều sang được trang mới, nhưng 302 báo với Google là "dời tạm thôi", nên Google cứ ôm địa chỉ cũ đã chết, trang mới mãi không lên. Khi dời hẳn thì luôn phải là 301.

Bảng kiểm trước và sau khi đổi web

Trước mỗi lần chuyển web cho khách, bên mình rà lại một lượt theo danh sách này. Bạn giữ nó bên cạnh khi tự làm hoặc khi nghiệm thu với bên làm web.

Một lời dặn về tâm lý, cái này quan trọng không kém kỹ thuật: sau khi đổi web đúng cách, thứ hạng có thể chao đảo nhẹ vài ngày đầu rồi mới ổn lại. Đó là chuyện bình thường — Google cần thời gian bò lại toàn bộ web mới, hiểu rằng mọi thứ đã dời, rồi mới cập nhật. Bạn đừng thấy hôm sau tụt một chút mà hoảng rồi đi sửa loạn lên; sửa lung tung lúc Google đang xử lý còn rối thêm. Làm đúng quy trình rồi thì kiên nhẫn chờ vài tuần.

Chốt lại cho bạn dễ nhớ

Chuyển web cũ sang web mới không hề đáng sợ nếu bạn nắm đúng mấy nguyên tắc: web mới dựng xong hẳn rồi mới go-live, giữ nguyên đường dẫn cũ hoặc làm 301 map từng trang, dời đủ nội dung và ảnh không bỏ sót, gỡ chặn Google và nộp lại sitemap, rồi theo dõi vài tuần. Thứ hạng và dữ liệu mấy năm gây dựng đều giữ được, chỉ là khoác cho web một bộ mặt mới, nhanh hơn, dễ dùng hơn. Cái khiến người ta rớt hạng không phải việc đổi web, mà là làm tắt vài khâu trong số đó.

Nếu bạn đang có một web cũ muốn làm lại mà ngại đúng khâu chuyển này, cứ để bên mình lo trọn gói cả phần dời an toàn. Bên mình — Thiết Kế Web Giá Rẻ — làm web trọn gói từ 1.990.000đ gói Cơ bản, 3.990.000đ gói Pro, từ 7.990.000đ gói VIP. Mọi gói tặng tên miền, hosting và chứng chỉ bảo mật SSL năm đầu, bàn giao 3–7 ngày. Mời xem bảng giá trọn gói, tư vấn riêng thì nhắn qua trang liên hệ hoặc Zalo 0777 716 863. Và nếu còn đang phân vân chọn bên nào làm, đọc thêm kinh nghiệm chọn dịch vụ web giá rẻ cho chắc tay trước khi quyết.