Viết meta description sao cho khách chịu bấm vào

Mười năm làm web, mình để ý một chuyện hơi buồn cười: nhiều người đổ cả tháng trời chăm chút nội dung trang, nhưng cái đoạn ngắn ngủi quyết định khách có bấm vào hay không thì lại bỏ trống hoặc viết qua loa. Đó chính là lý do hôm nay mình muốn nói cho ra ngô ra khoai chuyện viết meta description (đoạn mô tả ngắn hiện dưới tiêu đề trên kết quả tìm kiếm Google). Nó nhỏ thật, nhưng là cái "lời rao" đứng giữa trang web của bạn và một người đang phân vân chọn bấm vào ai trong cả chục kết quả.

Bài này mình viết cho người làm web, chủ shop, ai tự quản nội dung trang của mình. Không thuật ngữ rối, không lý thuyết suông. Đọc xong bạn ngồi xuống là sửa lại được ngay mấy đoạn mô tả đang để trống hoặc viết dở trên web của mình.

Meta description thực ra làm cái việc gì

Khi bạn gõ một từ lên Google, mỗi kết quả hiện ra thường có ba phần: dòng tiêu đề màu xanh, dòng địa chỉ trang, và đoạn chữ xám hai ba dòng nằm dưới. Cái đoạn chữ xám đó chính là meta description. Nó không phải là nội dung trang — nó là một câu giới thiệu ngắn mà bạn tự viết để mời người ta vào xem.

Điều quan trọng cần hiểu trước tiên: meta description gần như không còn ảnh hưởng trực tiếp tới thứ hạng nữa. Google đã nói rõ từ lâu là họ không dùng nó làm yếu tố xếp hạng. Vậy tại sao vẫn phải chăm chút? Vì nó ảnh hưởng gián tiếp mà cực mạnh — qua tỷ lệ bấm chuột (CTR — click-through rate, tỷ lệ người thấy kết quả rồi bấm vào). Cùng một vị trí trên Google, một đoạn mô tả hấp dẫn có thể kéo gấp đôi lượng khách so với đoạn nhạt nhẽo hoặc bỏ trống. Mà khi nhiều người bấm vào bài bạn hơn các bài xung quanh, về lâu dài Google cũng ngầm hiểu bài bạn đáng tin hơn.

Mình hay ví thế này: tiêu đề giống cái biển hiệu cửa hàng, còn meta description là câu chào của người đứng cửa. Biển hiệu hút mắt rồi, nhưng câu chào duyên dáng mới là thứ khiến khách bước hẳn vào trong.

Độ dài bao nhiêu là vừa

Câu hỏi mình nghe nhiều nhất là viết bao nhiêu chữ. Con số an toàn rơi vào khoảng 120 đến 160 ký tự (tính cả dấu cách). Ngắn quá thì phí chỗ, dài quá thì Google cắt cụt giữa chừng, để lại dấu ba chấm trông cụt lủn và mất luôn cái ý hay nhất nếu bạn lỡ để nó ở cuối.

Lý do không có con số tuyệt đối là vì Google hiển thị theo độ rộng tính bằng điểm ảnh chứ không đếm chữ, và trên điện thoại với máy tính lại cắt khác nhau. Nên đừng cố đếm từng ký tự cho tròn. Cứ nhắm vào tầm 150 ký tự, dồn ý quan trọng nhất lên đầu câu — phòng khi bị cắt thì phần bị mất cũng là phần ít giá trị nhất.

Những thứ một đoạn mô tả tốt cần có

Sau nhiều năm viết và sửa cả nghìn đoạn mô tả cho web khách, mình rút ra mấy điểm gần như lúc nào cũng đúng. Đây là những thứ làm nên khác biệt giữa một đoạn được bấm và một đoạn bị lướt qua:

• Chứa từ khoá người ta tìm: khi đoạn mô tả có đúng cụm từ khách vừa gõ, Google bôi đậm nó lên, mắt người đọc lập tức bị hút về. Nhưng nhét tự nhiên thôi, đừng lặp ba bốn lần thành câu ngô nghê.
• Nói rõ trang này cho khách cái gì: người ta bấm vì thấy bạn trả lời đúng thứ họ cần, chứ không phải vì câu văn hoa mỹ. "Bảng giá 3 gói rõ ràng, có cả phí duy trì" thắng đứt "Chúng tôi cung cấp dịch vụ chất lượng cao".
• Có một lời mời hành động nhẹ nhàng: "Xem ngay", "Tư vấn miễn phí", "Đọc hướng dẫn từng bước"... một câu giục nhẹ giúp người đang phân vân bấm xuống. Đừng giục lố thành quảng cáo rẻ tiền.
• Đúng với nội dung bên trong: viết hấp dẫn nhưng khách vào thấy không phải vậy thì họ thoát ra ngay, hại nhiều hơn lợi. Hứa đúng cái mình có.
• Riêng cho từng trang: mỗi trang một mô tả khác nhau, không bê nguyên một câu dùng chung cho cả web.

Cái điểm cuối đó quan trọng đến mức mình muốn tách riêng nói ở phần sau, vì nó là lỗi hay gặp nhất.

Mỗi trang một mô tả riêng, đừng dùng chung

Lỗi mình thấy nhiều nhất khi audit (rà soát) web khách là cả trăm trang dùng chung đúng một đoạn mô tả — thường là câu giới thiệu công ty copy đi copy lại. Hoặc tệ hơn, bỏ trống hết, để Google tự bốc đại một đoạn nào đó trong trang.

Tại sao chung là dở? Vì mỗi trang phục vụ một ý định tìm kiếm khác nhau. Trang bảng giá thì khách muốn biết giá, trang hướng dẫn thì khách muốn học cách làm, trang sản phẩm thì khách muốn biết món đó ra sao. Dùng chung một câu nghĩa là không trang nào nói đúng thứ khách của trang đó cần. Mất luôn cơ hội mời gọi.

Nếu web bạn có hàng trăm trang sản phẩm và không thể ngồi viết tay từng cái, thì giải pháp hợp lý là dùng mẫu tự điền — kiểu "Mua [tên sản phẩm] chính hãng, giá [giá], giao nhanh 2 ngày, bảo hành 12 tháng". Mỗi trang vẫn ra một câu khác nhau dù bạn chỉ viết một khuôn. Đó vẫn tốt hơn nhiều so với để trống hoặc dùng đúng một câu cho tất cả. Còn những trang quan trọng — trang chủ, dịch vụ, bài viết chủ lực — thì nên ngồi viết tay từng cái cho ra hồn.

Ví dụ tốt và xấu cho dễ hình dung

Lý thuyết nói mãi cũng khó thấm, nên mình lấy ngay một trang dịch vụ thiết kế web ra làm ví dụ. Cùng một trang, hai cách viết, khác nhau một trời một vực.

Đoạn xấu: "Chúng tôi là công ty hàng đầu trong lĩnh vực thiết kế website với đội ngũ chuyên nghiệp, tận tâm, mang đến giải pháp tối ưu cho mọi khách hàng trên toàn quốc." Đọc xong bạn nhớ được gì không? Không. Toàn chữ rỗng, trang nào cũng dán được, chẳng nói được trang này khác trang khác chỗ nào, lại còn xưng "chúng tôi" nghe xa cách.

Đoạn tốt: "Thiết kế web trọn gói từ 1.990.000đ, tặng tên miền và hosting năm đầu, bàn giao trong 3-7 ngày. Xem bảng giá 3 gói và liên hệ tư vấn miễn phí." Câu này có từ khoá ("thiết kế web"), có con số cụ thể gây tin tưởng, có lợi ích rõ, có lời mời. Ngắn gọn mà đủ chiêu dụ.

Vì sao Google đôi khi tự viết lại mô tả của bạn

Đây là chuyện làm nhiều người hoang mang: viết kỹ lắm rồi mà ra Google thấy hiện đoạn khác hẳn. Bình tĩnh, đó là chuyện bình thường. Google không bắt buộc dùng đoạn bạn viết — nó tự cân nhắc xem đoạn nào hợp nhất với từ mà người ta vừa gõ.

Thường Google viết lại trong vài trường hợp: khi đoạn bạn viết không khớp lắm với câu người ta tìm, khi nó để trống, khi nó dùng chung trùng lặp, hoặc khi Google thấy có một câu trong trang trả lời câu hỏi sát hơn. Nghiên cứu của giới làm nghề cho thấy Google viết lại phần lớn các trường hợp, nhất là với những truy vấn dài. Nghe thì nản, nhưng đừng vì vậy mà bỏ luôn việc viết.

Lý do vẫn nên viết: với những từ khoá chính bạn nhắm tới, Google có xu hướng giữ đúng đoạn bạn viết nếu nó gọn, đúng chủ đề và chứa từ khoá. Còn nếu bạn để trống, bạn mất hẳn quyền kiểm soát cái câu rao bán mình — phó mặc cho máy bốc đại một câu có khi cụt lủn giữa chừng. Viết tốt là tăng xác suất Google dùng đúng câu bạn muốn, không có gì chắc chắn tuyệt đối nhưng đáng làm.

Tự rà lại web của mình theo danh sách này

Trước khi khép bài, mình gom lại thành một bảng kiểm để bạn mở web mình lên dò ngay. Phần lớn web khách mình nhận về đều vướng ít nhất hai ba dòng trong này:

Nếu bạn muốn hiểu rộng hơn về việc trình bày nội dung sao cho Google dễ đọc, đọc thêm bài cách viết bài chuẩn SEO cho người mới — meta description chỉ là một mắt xích trong đó. Còn nếu đang chuẩn bị làm web mới và muốn sắp nội dung từ đầu cho gọn, bài chuẩn bị nội dung trước khi làm website sẽ giúp bạn đỡ phải sửa về sau. Và khi web chạy rồi, việc rà lại mô tả nên nằm trong thói quen quản trị website định kỳ của bạn.

Vài lời chốt

Meta description là thứ nhỏ mà có võ. Nó không kéo bạn lên top, nhưng quyết định trong những người đã thấy bạn trên top, bao nhiêu phần trăm chịu bấm vào. Bỏ một buổi chiều ngồi viết lại mấy đoạn mô tả cho mấy trang quan trọng nhất, bạn sẽ thấy hiệu quả mà không tốn một đồng quảng cáo nào.

Nếu bạn đang cần một website mà từ tiêu đề tới đoạn mô tả đều được chăm chuẩn SEO ngay từ lúc bàn giao, thì bên mình — Thiết Kế Web Giá Rẻ — làm web trọn gói từ 1.990.000đ gói Cơ bản, 3.990.000đ gói Pro, từ 7.990.000đ gói VIP. Mọi gói tặng tên miền, hosting và chứng chỉ bảo mật SSL năm đầu, bàn giao 3-7 ngày. Mời xem bảng giá trọn gói, còn muốn tư vấn riêng thì nhắn qua trang liên hệ hoặc Zalo 0777 716 863.