Bán trên web riêng hay sàn TMĐT thì lợi hơn?

Câu hỏi nên bán trên web riêng hay sàn thương mại điện tử mình gặp gần như mỗi tuần, và người hỏi thường đang bán trên Shopee hay Lazada ngon lành, đơn về đều, nên thấy bỏ tiền làm web riêng có vẻ thừa. Nghe thì hợp lý. Nhưng mình cũng đã ngồi nghe không ít chủ shop than rằng bán cả năm trời, đơn nhiều thật, mà cuối tháng tính ra lãi mỏng dính vì phí sàn ăn gần hết, lại còn bị đối thủ kế bên phá giá liên tục.

Mình làm nghề thiết kế web hơn mười năm, không có ý chê sàn để dụ bạn làm web đâu. Sàn là kênh bán tốt, nhiều shop sống khoẻ nhờ nó. Bài này mình muốn nói thẳng cả hai mặt, để bạn nhìn rõ mỗi kênh cho bạn cái gì và lấy đi của bạn cái gì, rồi tự quyết cho đúng túi tiền và giai đoạn của mình.

Sàn là cái chợ đông, web riêng là cửa hàng của bạn

Cách dễ hiểu nhất là tưởng tượng ngoài đời thật.

Bán trên sàn giống như thuê một quầy trong trung tâm thương mại lúc nào cũng đông nghịt. Khách qua lại tấp nập sẵn rồi, bạn dọn hàng ra là có người ghé, không phải mất công kéo ai tới. Đó là cái lợi lớn nhất và không thể chối cãi của sàn: lượng truy cập (traffic — lượng người vào xem) khổng lồ có sẵn. Nhưng cái quầy đó không phải của bạn. Ban quản lý trung tâm đặt luật, thu phí thuê mặt bằng, thu phí mỗi đơn bán được, và họ xếp quầy nào ra mặt tiền, quầy nào nhét vào góc là quyền của họ. Quan trọng nhất: khách mua xong là khách của trung tâm, không phải của bạn — bạn còn chẳng biết tên thật, số điện thoại thật của họ.

Web riêng thì ngược lại, giống như bạn thuê hẳn một mặt bằng riêng, treo biển tên mình, bày biện theo ý mình. Lúc đầu vắng hơn cái chợ kia nhiều, vì chẳng có dòng người sẵn, bạn phải tự kéo khách tới. Đổi lại, không ai thu phần trăm trên mỗi đơn của bạn, không ai bắt bạn đua giá với quầy bên cạnh, và ai đã thành khách quen thì là khách của riêng bạn, không ai cướp được.

Đây là điểm cốt lõi của cả bài: sàn cho bạn khách ngay nhưng lấy lại phí cao và quyền sở hữu khách; web riêng bắt bạn tự kéo khách nhưng để lại cho bạn biên lợi nhuận tốt và một tập khách hàng thật sự là của mình.

Phí sàn và cuộc đua giá, hai thứ ăn mòn lợi nhuận

Nhiều chủ shop chỉ nhìn vào số đơn mà quên tính kỹ lãi thực. Bán trên sàn, mỗi đơn thành công bạn phải chịu một loạt khoản trừ: phí cố định của sàn, phí thanh toán, phí vận chuyển được trợ giá mà bạn phải gánh một phần, rồi tiền tham gia các chương trình khuyến mãi, tiền chạy quảng cáo trong sàn để được hiển thị. Cộng dồn lại, phần trăm bị cắt khỏi mỗi đơn không hề nhỏ, có ngành hàng ăn tới một phần đáng kể giá bán. Bạn bán được nhiều thật, nhưng tiền về tay mỏng đi trông thấy.

Đau hơn phí là cuộc đua giá. Trên sàn, khách gõ tên một món hàng là hiện ra cả trang dài hàng chục shop bán đúng thứ đó, xếp cạnh nhau, so giá từng đồng. Khách bấm sắp xếp theo giá thấp nhất là xong, bạn buộc phải hạ giá theo nếu không muốn bị bỏ qua. Cứ thế tất cả cùng nhau dìm giá xuống đáy, người được lợi là khách và là sàn, còn shop thì cùng nhau gầy đi. Bạn gần như không có cách nào nổi bật ngoài việc rẻ hơn, vì trên sàn người ta khó phân biệt thương hiệu của bạn với hàng trăm cái tên na ná xung quanh.

Web riêng gỡ được đúng hai chỗ này. Không có ai đứng giữa thu phần trăm mỗi đơn, nên cùng một giá bán bạn giữ lại được nhiều hơn hẳn. Và vì trên web của bạn không có ông hàng xóm bày giá rẻ hơn ngay cạnh, khách đến đây là để xem hàng của bạn, nghe câu chuyện của bạn, tin rồi mua — họ ít so đo từng nghìn đồng hơn nhiều. Bạn bán được giá xứng đáng với giá trị mình tạo ra, chứ không bị kéo tuột về đáy.

Nói vậy không có nghĩa web riêng là cây đũa thần. Bạn vẫn phải tự lo kéo người về, mà chuyện đó cần thời gian và công sức. Nhưng cái hay là công bạn bỏ ra dồn lại thành của để dành: một bài viết tốt lên Google có thể kéo khách đều đặn hàng tháng trời mà bạn không tốn thêm đồng nào. Nếu bạn còn băn khoăn liệu một web giá rẻ có làm nổi việc này không, mình có nói thẳng trong bài web giá rẻ liệu có tốt và dùng được lâu dài không.

Khách của ai? Câu hỏi quyết định đường dài

Đây là chỗ nhiều người không để ý nhưng lại quan trọng bậc nhất. Khi bán trên sàn, người mua hàng của bạn về bản chất là khách của sàn, không phải của bạn. Bạn không có số điện thoại thật, không có email, nhiều khi tin nhắn cho khách cũ cũng bị giới hạn. Nghĩa là bạn không thể chủ động chăm lại người đã từng mua, không gửi được ưu đãi cho khách quen, không xây được cái gọi là khách trung thành theo đúng nghĩa. Mỗi lần muốn bán tiếp, bạn lại phải bỏ tiền quảng cáo để mua lại sự chú ý của chính những người đã từng mua hàng mình. Vô lý mà phải chịu.

Web riêng thì lật ngược chuyện đó. Mỗi đơn về là một bộ thông tin thật nằm trong tay bạn: tên, số điện thoại, địa chỉ, lịch sử mua. Bạn dùng nó để chăm sóc lại đàng hoàng — nhắn tin khi có hàng mới, gửi ưu đãi cho khách cũ, gom thành tập khách trung thành mua đi mua lại. Đây mới là tài sản thật sự của một cửa hàng. Một mai bạn muốn mở thêm kênh khác, đổi cách làm, hay bán thêm sản phẩm mới, bạn mang theo được toàn bộ tập khách này. Người bán trên sàn đơn thuần thì không, họ làm mãi mà vẫn phải bắt đầu lại từ đầu sau mỗi đợt.

Còn một thứ nữa: thương hiệu. Trên sàn, gian hàng của bạn nằm lẫn giữa hàng trăm cái tên giống nhau, khách mua xong nhiều khi còn chẳng nhớ đã mua của ai. Có web riêng, có một địa chỉ web mang tên bạn, có giao diện riêng và câu chuyện riêng, khách bắt đầu nhớ tới bạn như một cái tên cụ thể chứ không phải một gian hàng vô danh. Với đồ giá trị cao hay ngành cần niềm tin, khách thường ghé web soi cho kỹ trước khi xuống tiền — lúc đó web đóng vai tấm danh thiếp nói thay bạn rằng đây là nơi làm ăn nghiêm túc.

Vậy bỏ sàn để dồn hết vào web riêng à? Đừng

Đọc tới đây có thể bạn nghĩ mình đang khuyên dẹp sàn. Hoàn toàn không. Sàn có cái mạnh mà web riêng khó thay được, và người làm ăn khôn không vứt đi công cụ đang ra tiền.

Cái mạnh nhất của sàn là lượng khách có sẵn và sự tin tưởng trong khâu thanh toán, giao nhận. Khách lên Shopee, Lazada, Tiki mua đã quen tay, có sẵn niềm tin vào việc đổi trả, vào việc giữ tiền đến khi nhận hàng. Một shop mới toanh, chưa ai biết tên, lên sàn vẫn bán được ngay nhờ dựa vào dòng người và bộ máy có sẵn đó. Đây là nơi tốt để khởi đầu, để có dòng tiền, để thử xem sản phẩm của mình có người mua không trước khi đầu tư lớn hơn.

Còn web riêng giỏi ở chỗ giữ và làm dày. Khi đã có khách, web là nơi bạn giữ họ lại, chăm họ thành khách quen, bán cho họ với giá xứng đáng và biên lợi nhuận tốt. Web cũng là nơi đón nhóm khách chủ động lên Google đi tìm. Hai kênh không đối đầu, chúng làm hai việc khác nhau: sàn lo khâu kiếm khách mới nhanh, web lo khâu giữ khách và làm thương hiệu lâu dài.

Cách dùng khôn nhất là cho hai bên bắt tay. Dùng sàn để bán ra, có dòng tiền và tiếp cận khách mới; đồng thời dẫn dần khách về web riêng — in địa chỉ web lên bao bì, kèm thẻ cảm ơn trong đơn hàng, tặng ưu đãi cho ai mua trực tiếp trên web. Mỗi khách từ sàn mà bạn kéo được về web là một khách bạn chuyển từ "của sàn" thành "của mình". Cứ thế, web riêng dần trở thành ngôi nhà chính, còn sàn là một cái cửa thêm để đón người lạ.

Đặt hai kênh cạnh nhau cho dễ quyết

Để bạn nhìn một lượt, mình xếp các tiêu chí quan trọng vào bảng dưới đây.

Tiêu chí	Bán trên sàn TMĐT	Có thêm web riêng
Lượng khách ban đầu	Có sẵn rất nhiều, bán được ngay	Vắng lúc đầu, phải tự kéo về
Phí mỗi đơn	Bị trừ phí sàn, phí thanh toán, quảng cáo	Không ai thu phần trăm trên đơn
Cạnh tranh giá	Đua giá trực diện với hàng trăm shop	Ít bị so giá, bán theo giá trị
Sở hữu khách hàng	Khách là của sàn, không có data	Thông tin khách nằm trong tay bạn
Thương hiệu	Lẫn giữa vô số gian hàng giống nhau	Có tên riêng, khách nhớ mặt đặt tên
Lên Google	Chủ yếu trong nội bộ sàn	Được, khách tự tìm thấy lâu dài
Tính bền vững	Phụ thuộc luật và thuật toán sàn	Là tài sản tích luỹ của riêng bạn

Nhìn bảng này bạn sẽ thấy hai kênh mạnh ở hai chỗ khác nhau, và đó chính là lý do không nên ép mình chọn một. Sàn thắng ở khâu khởi đầu nhanh và lượng khách sẵn; web riêng thắng ở lợi nhuận, sở hữu khách và độ bền. Gộp cả hai, bạn có cả tốc độ lẫn sự vững vàng.

Nếu ngân sách lúc này còn eo hẹp, lời khuyên thực tế của mình là: cứ bán trên sàn để có dòng tiền và lượng khách, nhưng đặt mục tiêu sớm dựng một web riêng, dù nhỏ gọn, làm ngôi nhà chính. Đừng đợi tới ngày sàn đổi luật, đột ngột tăng phí hay khoá gian hàng mới cuống cuồng đi làm — lúc đó là đã muộn. Còn nếu bạn đang phân vân không biết nên đầu tư vào app hay website trước, bài làm app hay website thì hợp với shop nhỏ hơn sẽ giúp bạn cân nhắc cho đúng.

Làm web riêng giờ không còn đắt như bạn nghĩ

Lý do lớn nhất khiến nhiều chủ shop chần chừ là sợ làm web tốn kém. Nỗi lo này có cơ sở từ mươi năm trước, khi một website bán hàng tử tế ngốn mấy chục triệu, ngoài tầm với của người mới buôn bán. Nhưng nay khác rồi. Nhờ công nghệ và quy trình tối ưu, chi phí làm web trọn gói đã giảm đi nhiều, một shop nhỏ hoàn toàn có thể có web riêng với số tiền chỉ bằng vài tháng phí quảng cáo trên sàn.

Ở "Thiết Kế Web Giá Rẻ", các gói bên mình bắt đầu từ 1.990.000đ gói Cơ bản, 3.990.000đ gói Pro và từ 7.990.000đ gói VIP, mọi gói đều tặng kèm tên miền, hosting và SSL (chứng chỉ bảo mật, giúp web có ổ khoá an toàn) cho năm đầu, bàn giao trong 3–7 ngày. Quan trọng hơn con số là bạn được bàn giao quyền tự quản trị — tự đăng sản phẩm, tự đổi giá, tự sửa nội dung, không phải phụ thuộc ai. Đúng tinh thần cửa hàng của mình thì mình toàn quyền.

Bạn có thể xem chi tiết tại bảng giá trọn gói, tìm hiểu thêm về cách bên mình làm web giá rẻ mà vẫn nhanh và chuẩn, hoặc nhắn Zalo 0777 716 863 và để lại thông tin nhận tư vấn. Mình tư vấn thẳng thật theo đúng nhu cầu của bạn, không vẽ vời, báo giá miễn phí.

Quay lại câu hỏi ban đầu: web riêng hay sàn thương mại điện tử? Theo mình, đừng chọn một. Hãy giữ sàn làm nơi kiếm khách mới và có dòng tiền, đồng thời dựng một web riêng làm ngôi nhà chính để giữ khách, làm thương hiệu và giữ lại lợi nhuận. Web riêng là nhà của mình, sàn là cái chợ mình ra bán thêm — có cả hai, cửa hàng của bạn mới vừa chạy nhanh vừa đứng vững.