Cách lên kế hoạch nội dung website để web ra đều đặn, không bí ý tưởng

Mười năm làm web cho đủ kiểu khách, mình thấy phần lớn website chết yểu không phải vì giao diện xấu hay kỹ thuật kém, mà vì sau khi bàn giao chẳng ai biết viết gì lên đó nữa. Đó là lý do mình luôn khuyên khách học cách lên kế hoạch nội dung website ngay từ đầu, trước cả khi nghĩ tới chuyện đăng bài đầu tiên. Có kế hoạch thì mỗi tuần bạn biết chính xác phải viết gì, không phải ngồi nhìn màn hình trống mà nghĩ "hôm nay đăng cái gì đây".

Bài này mình chia sẻ đúng cách bên mình hay dựng kế hoạch nội dung cho khách: từ chuyện chọn chủ đề, gom thành nhóm, lên lịch đăng cho tới đo xem bài nào ra khách. Không lý thuyết suông, toàn thứ bạn làm được ngay kể cả khi không rành kỹ thuật.

Vì sao website cần một kế hoạch nội dung thật sự

Nhiều người nghĩ làm web xong là xong, cứ để đó khách tự vào. Thực tế một website không có nội dung mới thì giống như cái cửa hàng mở ra rồi khoá cửa luôn — Google ghé vài lần thấy chẳng có gì thay đổi thì cũng thôi không quay lại nữa. Nội dung chính là thứ kéo người lạ từ Google về với bạn, và muốn nội dung ra đều thì phải có kế hoạch, không thể trông vào hứng.

Mình hay ví thế này. Viết bài ngẫu hứng giống như đi chợ không mang theo danh sách: vào tới nơi mới nghĩ mua gì, lượn vòng vòng mất thời gian, về nhà phát hiện thiếu món chính. Còn lên kế hoạch nội dung là cầm sẵn tờ giấy ghi cần mua gì — vào là lấy đúng món, nhanh gọn, không sót. Một bên thì viết được dăm ba bài rồi tắc, một bên thì cả năm đều đặn vẫn còn ý tưởng.

Cái lợi lớn nhất của việc có kế hoạch là bạn không bao giờ rơi vào cảnh "bí ý tưởng". Khi đã ngồi liệt kê một lượt tất cả những gì khách của bạn thắc mắc, bạn sẽ bất ngờ vì có tới mấy chục chủ đề để viết, đủ dùng cả năm trời. Vấn đề chưa bao giờ là thiếu chuyện để kể, mà là chưa chịu ngồi xuống gom chúng lại một chỗ.

Bắt đầu từ khách hàng, đừng bắt đầu từ bản thân

Sai lầm phổ biến nhất mình hay gặp là người ta lên kế hoạch nội dung dựa trên thứ họ muốn nói, chứ không phải thứ khách muốn nghe. Chủ tiệm thì thích kể về lịch sử công ty, về máy móc hiện đại, về giải thưởng. Nhưng khách lên Google đâu có tìm mấy thứ đó — họ tìm cách giải quyết vấn đề của chính họ.

Nên bước đầu tiên luôn là ngồi xuống và viết ra mọi câu hỏi khách hay hỏi bạn. Hãy nhớ lại những tin nhắn Zalo, những cuộc gọi, những câu mà ngày nào bạn cũng phải trả lời. "Cái này giá bao nhiêu?", "Có bảo hành không?", "Loại nào hợp với nhà em?", "Làm xong bao lâu?". Mỗi câu hỏi như vậy là một bài viết tiềm năng, vì chắc chắn ngoài kia còn hàng trăm người khác đang gõ đúng câu đó lên Google.

Cách tìm chủ đề nhanh nhất mà không tốn tiền là gõ thử từ khoá chính của bạn lên ô tìm kiếm Google rồi xem phần gợi ý tự động hiện ra, kéo xuống cuối trang xem mục "Mọi người cũng hỏi" và "Tìm kiếm liên quan". Đó chính là những thứ người thật đang tìm. Bạn cũng nên đọc qua bài viết về cách nghiên cứu từ khoá cho người mới để biết cách chọn đúng cụm từ mà khách thật sự gõ, thay vì đoán mò.

Khi gom đủ một danh sách câu hỏi, bạn đã có sẵn nguyên liệu cho cả chục bài viết rồi. Giai đoạn này đừng vội lọc, cứ ghi hết ra đã — sau đó mới sắp xếp.

Gom chủ đề thành nhóm, đừng để bài viết mồ côi

Có danh sách chủ đề rồi, bước tiếp theo là sắp xếp chúng cho có hệ thống. Đây là chỗ phân biệt một website nghiệp dư với một website được làm bài bản. Thay vì viết mỗi bài một kiểu rời rạc, bạn gom các bài cùng chủ đề lớn lại thành một cụm, gọi là topic cluster (cụm chủ đề — nhóm các bài cùng nói về một mảng lớn, liên kết qua lại với nhau).

Cách làm đơn giản. Bạn chọn ra vài chủ đề lớn nhất của ngành mình, mỗi chủ đề lớn này sẽ có một trang trụ cột (pillar — bài tổng quan bao quát cả mảng). Rồi mỗi câu hỏi nhỏ trong mảng đó trở thành một bài con, và bài con nào cũng có link trỏ về trang trụ cột, ngược lại trang trụ cột cũng dẫn xuống các bài con. Cứ thế bạn dệt thành một mạng lưới, không bài nào đứng lẻ loi.

Vì sao phải làm vậy? Vì một bài viết đứng một mình, không có bài nào trỏ tới, gọi là trang mồ côi (orphan page — trang không có liên kết nội bộ nào dẫn tới). Trang mồ côi rất khó để Google tìm thấy và đánh giá, giống như một căn phòng không có cửa nối với phần còn lại của ngôi nhà. Khi các bài liên kết thành cụm, Google hiểu rằng website bạn am hiểu sâu về mảng đó, và xếp hạng cả cụm tốt hơn. Mình có viết kỹ hơn về cơ chế này trong bài topic cluster là gì và vì sao quan trọng, bạn nên đọc để hiểu cách dệt mạng nội dung cho chặt.

Một mẹo nhỏ khi gom nhóm: hãy để ý xem có hai bài nào định viết bị trùng ý quá nhiều không. Nếu có, gộp lại làm một bài cho sâu, đừng tách ra. Hai bài cùng nói một chuyện sẽ tranh nhau thứ hạng trên Google, gọi là cannibalization (ăn thịt nhau — nhiều trang của cùng một web tranh cùng một từ khoá), kết quả là cả hai cùng đuối.

Dựng lịch đăng bài đều đặn mà sức bạn kham được

Đây là phần quan trọng nhất nhưng người ta hay bỏ qua. Lên được danh sách chủ đề hay tới mấy mà không có lịch cụ thể thì cũng để đó thôi. Một cuốn lịch nội dung (content calendar — bảng lịch ghi rõ ngày nào đăng bài gì) không cần phức tạp, một file Excel hay Google Sheet là đủ. Mỗi dòng ghi: ngày đăng dự kiến, tên bài, từ khoá chính, và trạng thái đã viết hay chưa.

Điều mình muốn nhấn mạnh là hãy đặt nhịp độ phù hợp với sức của bạn, đừng tham. Mình thà thấy khách đăng đều một bài mỗi tuần suốt cả năm, còn hơn tuần đầu hứng chí đăng năm bài rồi nghỉ luôn ba tháng. Google quý sự đều đặn. Một website ra bài tằng tằng mỗi tuần cho tín hiệu rằng nó còn sống, còn được chăm, đáng để quay lại ghé thăm thường xuyên.

Nếu bạn không tự viết được, vẫn nên có lịch để giao cho người viết hoặc thuê ngoài theo đúng kế hoạch. Còn nếu tự làm, hãy gom việc lại cho đỡ tốn sức: dành một buổi viết liền hai ba bài, hẹn lịch đăng rải ra các tuần sau, thay vì tuần nào cũng phải ngồi vào viết từ đầu. Cách gom việc này giúp bạn duy trì được lâu mà không kiệt sức.

Viết cho ra bài chuẩn, rồi đo xem bài nào ra khách

Có kế hoạch và có lịch rồi, phần còn lại là viết sao cho mỗi bài thật sự hữu ích chứ không phải viết cho có. Một bài tốt phải trả lời trọn vẹn câu hỏi của người đọc, có tiêu đề rõ ràng, chia đoạn thoáng, và quan trọng là viết bằng giọng thật của người trong nghề chứ không phải sao chép lý thuyết khô khan. Nếu bạn chưa quen, mình có hướng dẫn riêng về cách viết bài chuẩn SEO cho người mới đi từng bước một, từ chọn tiêu đề tới cách đặt từ khoá tự nhiên.

Đừng quên phần hình ảnh. Một bài viết toàn chữ đặc kín rất khó đọc, nên xen vào vài tấm ảnh minh hoạ, sơ đồ, hoặc ảnh chụp thực tế sẽ giữ chân người đọc lâu hơn nhiều. Ảnh cũng cần được đặt tên và mô tả tử tế thì mới có thêm lượt truy cập từ phần tìm kiếm hình ảnh của Google — chuyện này mình nói kỹ trong bài tối ưu ảnh cho website.

Cuối cùng, kế hoạch nội dung không phải làm một lần rồi quên. Sau vài tháng, hãy mở công cụ Google Search Console (công cụ miễn phí của Google cho biết web bạn hiện lên với từ khoá nào) ra xem bài nào đang kéo người vào, bài nào không ai ngó. Bài nào ra khách thì viết thêm các bài cùng mảng để đào sâu. Bài nào nằm im thì xem lại tiêu đề, bổ sung nội dung, hoặc gộp với bài khác. Kế hoạch nội dung là thứ sống, càng đo càng chỉnh thì càng ngày càng trúng đích.

Túm lại

Cách lên kế hoạch nội dung website gói gọn trong bốn việc: bắt đầu từ câu hỏi của khách chứ không phải thứ bạn muốn khoe, gom các bài thành cụm cho chặt chẽ, dựng lịch đăng đều đặn vừa sức, rồi đo và chỉnh theo số liệu thật. Làm được bốn việc này thì website của bạn sẽ không bao giờ rơi vào cảnh bỏ hoang, và mỗi tháng trôi qua nó lại mạnh thêm một chút trên Google.

Đừng cầu toàn tới mức không bắt đầu. Cứ ngồi xuống liệt kê mười câu hỏi khách hay hỏi nhất, xếp chúng vào bốn tuần tới, rồi viết bài đầu tiên ngay hôm nay. Một kế hoạch đơn giản mà bạn thật sự chạy được luôn tốt hơn một kế hoạch hoàn hảo nằm trong đầu. Khi web đã chạy đều, bạn cũng nên ngó qua cách quản trị website sao cho bền để giữ cho mọi thứ trơn tru về lâu dài.

Bên mình — Thiết Kế Web Giá Rẻ — làm web trọn gói từ 1.990.000đ gói Cơ bản, 3.990.000đ gói Pro, từ 7.990.000đ gói VIP. Mọi gói tặng tên miền, hosting và chứng chỉ bảo mật SSL năm đầu, bàn giao 3–7 ngày. Mời xem bảng giá trọn gói, tư vấn riêng thì nhắn qua trang liên hệ hoặc Zalo 0777 716 863.