Thiết kế web bán hàng cần có những gì?

Làm thiết kế web bán hàng không giống làm một trang giới thiệu công ty cho đẹp rồi để đó. Web bán hàng phải chốt được đơn — từ lúc khách nhìn thấy sản phẩm cho tới lúc tiền vào túi bạn, mọi bước phải trơn tru, không vấp. Mười mấy năm làm nghề, mình thấy nhiều người đầu tư web hoành tráng, ảnh long lanh, nhưng tới bước khách muốn mua thì rối — không thấy nút mua, không biết phí ship bao nhiêu, đặt xong chẳng biết đơn về đâu. Web đẹp mà bán không được thì cũng bằng không.

Bài này mình nói thẳng một web bán hàng tử tế cần đủ những gì: trang sản phẩm, giỏ hàng, thanh toán, vận chuyển, quản lý đơn. Nó khác web giới thiệu ở chỗ nào, và quan trọng không kém — làm sao để Google đưa từng sản phẩm của bạn lên khi khách tìm.

Web bán hàng khác web giới thiệu ở đâu?

Nhiều người nghĩ thêm vài cái nút "Mua hàng" lên web công ty là thành web bán hàng. Không phải. Hai loại web này phục vụ hai mục đích khác nhau, nên cấu trúc cũng khác từ gốc.

Web giới thiệu (còn gọi là web doanh nghiệp — website kể về công ty, dịch vụ) chỉ cần khách hiểu bạn làm gì, tin bạn, rồi nhấc máy gọi. Đích đến của nó là một cuộc gọi hoặc một form liên hệ. Còn web bán hàng (e-commerce — thương mại điện tử) phải đưa khách đi trọn một hành trình: xem sản phẩm, bỏ vào giỏ, điền địa chỉ, chọn cách giao, thanh toán, rồi nhận đơn. Mỗi bước đều có thể rớt khách, nên web bán hàng cần được tính toán kỹ hơn nhiều.

Tiêu chí	Web giới thiệu	Web bán hàng
Mục đích	Khách hiểu, tin, gọi điện	Khách đặt mua, trả tiền ngay trên web
Trang lõi	Trang chủ, giới thiệu, dịch vụ, liên hệ	Trang sản phẩm, danh mục, giỏ hàng, thanh toán
Tương tác chính	Bấm gọi, điền form liên hệ	Thêm giỏ, chọn biến thể, đặt hàng
Quản lý phía sau	Hầu như không cần	Quản đơn, tồn kho, vận chuyển
Cập nhật	Thỉnh thoảng	Liên tục: thêm/sửa sản phẩm, giá, kho

Nhìn bảng trên là thấy: web bán hàng phức tạp hơn vì có cả phần khách thấy (mặt tiền) lẫn phần bạn quản lý phía sau (kho, đơn, ship). Đó cũng là lý do nó tốn công và đáng tiền hơn web giới thiệu — nó là cả một cái cửa hàng vận hành, không phải tờ rơi điện tử.

Trang sản phẩm: nơi khách quyết định mua hay không

Trang sản phẩm là chỗ khách dừng lại lâu nhất và là nơi đơn hàng được sinh ra. Một trang sản phẩm sơ sài thì khách phân vân, mà phân vân là họ thoát. Một trang đầy đủ, rõ ràng thì khách yên tâm bấm mua. Đây là những thứ một trang sản phẩm bán được hàng phải có:

• Ảnh thật, nhiều góc. Khách không sờ được hàng nên phải cho họ nhìn kỹ: mặt trước, mặt sau, chi tiết, ảnh người dùng thật nếu có. Ảnh phải thật, đừng lấy trên mạng — khách nhận hàng khác ảnh là đổi trả, là review một sao.
• Tên và giá rõ ràng. Giá để to, dễ thấy. Có giảm giá thì hiện giá gốc gạch đi cho khách biết mình lời.
• Mô tả đủ thông tin. Chất liệu, kích thước, công dụng, cách dùng, bảo hành. Viết bằng chữ thật, đừng nhét hết vào ảnh — Google đọc chữ chứ không đọc chữ trong ảnh.
• Biến thể sản phẩm (variant — phiên bản khác nhau của cùng món: màu, size, dung lượng). Áo thì chọn màu, size; điện thoại thì chọn dung lượng. Mỗi biến thể có thể giá khác, kho khác, ảnh khác.
• Nút "Thêm vào giỏ" và "Mua ngay" nổi rõ. Đây là nút quan trọng nhất trang, đừng để nó nhỏ hay lẫn vào nền.
• Tình trạng kho. Còn hàng hay hết, còn mấy cái — cho khách biết để họ quyết nhanh, đỡ đặt rồi mới báo hết.

Một thứ nữa hay bị quên: đánh giá của khách mua trước. Người ta tin người mua thật hơn tin lời quảng cáo của shop. Web mới chưa có đánh giá thì không sao, nhưng nên chừa sẵn chỗ gom dần — đó là tài sản lớn về sau.

Giỏ hàng và thanh toán: đừng để khách bỏ ngang ở phút cuối

Rất nhiều khách bỏ giỏ hàng giữa chừng (cart abandonment — bỏ giỏ: thêm hàng vào giỏ rồi không mua nữa). Nguyên nhân phần lớn không phải vì họ hết thích, mà vì bước thanh toán rườm rà, bắt đăng ký tài khoản, hoặc tới cuối mới lòi ra phí ship cao bất ngờ. Mỗi bước thừa là một cơ hội để khách đổi ý.

Nguyên tắc của mình khi dựng phần giỏ hàng và thanh toán là: càng ít bước càng tốt. Cụ thể:

• Cho mua không cần tài khoản (guest checkout — đặt hàng với tư cách khách vãng lai). Bắt đăng ký mới được mua là cách đuổi khách nhanh nhất. Cứ để họ điền tên, số điện thoại, địa chỉ là đặt được.
• Giỏ hàng sửa được dễ. Tăng giảm số lượng, xoá món, thấy ngay tổng tiền đổi theo. Đừng bắt khách bấm vào trang khác mới sửa được.
• Hiện phí ship sớm. Đừng giấu tới bước cuối. Khách ghét nhất là tưởng 100 nghìn, tới lúc trả thành 135 nghìn vì ship.
• Form thanh toán gọn. Chỉ hỏi đúng thứ cần để giao hàng. Mỗi ô thừa là một lý do khách lười bỏ đi.
• Nhiều cách trả tiền. Khách Việt vẫn chuộng thanh toán khi nhận hàng (COD — trả tiền mặt lúc shipper giao tới), nên gần như bắt buộc phải có. Kèm theo nên có chuyển khoản ngân hàng, ví điện tử (Momo, ZaloPay), quét mã QR. Khách thích cách nào cho họ cách đó.

Sau khi khách bấm đặt hàng, phải có trang xác nhận hiện ngay ("Đặt hàng thành công, mã đơn của bạn là..."), kèm tin nhắn hoặc email báo đơn. Thiếu bước này, khách không biết mình đặt được chưa, lại gọi điện hỏi — vừa phiền khách vừa phiền bạn.

Vận chuyển: phần khách quan tâm mà chủ shop hay xem nhẹ

Khách mua online luôn có hai câu hỏi: mất bao nhiêu tiền ship và bao giờ hàng tới. Web bán hàng tốt phải trả lời được hai câu đó trước khi khách hỏi. Phần vận chuyển nên xử lý rõ ràng:

• Tính phí ship theo khu vực. Nội thành một giá, ngoại thành một giá, tỉnh xa một giá. Tốt hơn nữa là nối với đơn vị vận chuyển để tính tự động theo địa chỉ và cân nặng.
• Nêu rõ thời gian giao dự kiến. "Nội thành 1–2 ngày, tỉnh 3–5 ngày" — khách biết mà chờ, đỡ sốt ruột gọi hỏi.
• Chính sách miễn phí ship nếu có. "Miễn ship cho đơn từ 500 nghìn" là một cú hích khiến khách mua thêm cho đủ ngưỡng.
• Cho khách theo dõi đơn. Khi đơn đang giao, một mã vận đơn để khách tra tới đâu rồi sẽ giảm hẳn số lần khách nhắn hỏi "hàng em tới đâu rồi".

Mình hay khuyên chủ shop làm hẳn một trang chính sách vận chuyển rõ ràng — vừa để khách yên tâm, vừa có chỗ chỉ tới mỗi khi có thắc mắc. Đây cũng là một trang nền tảng mà web bán hàng đàng hoàng không nên thiếu, bên cạnh chính sách đổi trả, bảo hành và bảo mật thông tin khách.

Quản lý đơn hàng: phần khách không thấy nhưng quyết định sống còn

Đây là phần "phía sau" — khách không nhìn thấy, nhưng nếu làm hỏng thì shop loạn ngay. Bán được mười đơn một ngày mà không có chỗ quản lý đàng hoàng thì bạn sẽ sót đơn, giao nhầm, quên cập nhật kho. Một web bán hàng tử tế phải kèm trang quản trị (admin — khu vực quản lý chỉ chủ shop vào được) làm được những việc này:

• Xem và xử lý đơn. Đơn mới về nằm một chỗ, bấm vào thấy khách đặt gì, địa chỉ đâu, đổi trạng thái đơn (mới → đang giao → hoàn thành).
• Quản lý sản phẩm. Tự thêm sản phẩm, sửa giá, đổi ảnh, bật tắt món hết hàng — không phải gọi thợ mỗi lần.
• Quản lý tồn kho. Bán bớt thì kho tự trừ, hết hàng thì tự ẩn nút mua, đỡ cảnh khách đặt rồi mới báo hết.
• Xem doanh thu, đơn theo ngày. Để bạn biết bán được bao nhiêu, món nào chạy, món nào ế.

Mình luôn nói với khách: web bán hàng mà chủ shop không tự quản được đơn, tự sửa được sản phẩm thì sớm muộn cũng bỏ. Vì vậy bên mình bàn giao web là kèm hướng dẫn dùng trang quản trị, để bạn chủ động chứ không lệ thuộc thợ.

SEO sản phẩm: để Google đưa từng món của bạn lên top

Đây là phần nhiều web bán hàng bỏ phí nhất. Bạn có cả trăm sản phẩm, mỗi sản phẩm là một cơ hội hiện lên Google khi khách tìm đúng món đó. Nhưng nếu làm ẩu, cả trăm trang sản phẩm đó vô hình với Google. Vài điều cốt lõi về SEO (tối ưu để lên top tìm kiếm) cho sản phẩm:

• Mỗi sản phẩm một địa chỉ riêng, tên rõ nghĩa. Đường dẫn nên là /ao-thun-cotton-nam chứ không phải /product?id=8472. Google và khách đều đọc được nghĩa.
• Tiêu đề và mô tả viết cho người tìm. Đặt tên sản phẩm theo cách khách hay gõ tìm, ví dụ "Áo thun cotton nam form rộng" — đúng từ khách dùng thì dễ hiện.
• Mô tả bằng chữ thật, đủ dài. Đừng để trang sản phẩm chỉ có mỗi cái ảnh và giá. Google cần chữ để hiểu bạn bán gì. Viết vài đoạn mô tả thật về chất liệu, công dụng, cách dùng.
• Đặt tên file ảnh và viết mô tả ảnh (alt — chữ mô tả ảnh cho Google và người khiếm thị). Ảnh tên ao-thun-cotton-nam.jpg kèm alt mô tả thì còn có cơ hội lên Google Hình ảnh, kéo thêm khách.
• Khai báo dữ liệu sản phẩm có cấu trúc (schema — đoạn mã giúp Google hiểu đây là sản phẩm, giá bao nhiêu, còn hàng không). Nhờ nó mà kết quả tìm kiếm của bạn có thể hiện kèm giá, sao đánh giá, tình trạng còn hàng — nhìn nổi bật hơn đối thủ.

Một chuyện kỹ thuật nhưng quan trọng với web nhiều sản phẩm: tránh để nhiều trang na ná nhau tranh nhau cùng một từ khoá (cannibalization — ăn thịt nhau, các trang giành nhau làm Google rối). Ví dụ bán mười mẫu áo thun trắng gần giống hệt, mỗi mẫu một trang mô tả y chang, thì Google không biết đẩy trang nào lên. Người làm web có nghề sẽ gom nhóm hợp lý và phân biệt rõ từng trang. Muốn hiểu sâu hơn nền tảng này, bạn đọc thêm bài website chuẩn SEO là gì.

Cuối cùng, đừng quên tốc độ. Web bán hàng nặng ảnh, nhiều sản phẩm rất dễ chậm, mà web chậm thì vừa mất khách vừa bị Google đánh giá thấp. Ảnh phải nén nhẹ, dùng định dạng đời mới như WebP (chuẩn ảnh nhẹ hơn JPG mà vẫn nét), cho ảnh tải dần khi khách cuộn tới. Khách mua online phần lớn dùng điện thoại, nên web phải nhẹ và gọn trên màn hình nhỏ trước tiên.

Những lỗi khiến web bán hàng "có mà không bán được"

Gom lại đây những lỗi mình gặp nhiều nhất ở web bán hàng, để bạn né từ đầu:

1. Trang sản phẩm sơ sài. Mỗi cái ảnh với giá, không mô tả, không biến thể — khách phân vân rồi thoát.
2. Bắt đăng ký mới được mua. Thêm một rào cản là mất một mớ khách lười.
3. Giấu phí ship tới phút cuối. Khách thấy bị "đội giá" là bỏ giỏ ngay.
4. Ít cách thanh toán. Không có COD ở thị trường Việt là tự bịt đường nhiều khách.
5. Không có chỗ quản đơn. Đơn về email lộn xộn, sót đơn, giao nhầm.
6. Bỏ quên SEO sản phẩm. Cả trăm trang sản phẩm vô hình với Google, phí cơ hội miễn phí.
7. Web nặng, chậm trên điện thoại. Khách chờ lâu là đi, mà phần lớn khách dùng điện thoại.

Nhìn lại bảy lỗi này, bạn thấy chúng không khó tránh — chỉ cần người làm nghề để ý ngay từ đầu, thay vì dựng cho có rồi vá sau. Phần lớn lỗi không phải do thiếu tiền, mà do người làm web không nghĩ trọn hành trình của một khách mua hàng.

Làm web bán hàng hết bao nhiêu là hợp lý?

Trên thị trường, giá làm web bán hàng trải rộng — từ vài triệu cho web mẫu cài sẵn tới vài chục triệu cho web thiết kế riêng với hệ thống quản lý phức tạp. Nó thường nhỉnh hơn web giới thiệu vì có thêm giỏ hàng, thanh toán, quản đơn. Nhưng với shop vừa và nhỏ, bạn không cần gói đắt nhất — cái cần là một web bán được hàng: trang sản phẩm gọn rõ, giỏ hàng mượt, thanh toán đủ kiểu, quản đơn dễ. Đầu tư đúng chỗ quan trọng hơn đầu tư nhiều tiền.

Bên mình — Thiết Kế Web Giá Rẻ — làm web trọn gói từ 1.990.000đ cho gói Cơ bản, 3.990.000đ gói Pro, và từ 7.990.000đ gói VIP cho shop muốn web bán hàng riêng chỉn chu hơn. Mọi gói đều tặng tên miền, hosting và chứng chỉ bảo mật SSL (khoá HTTPS — giúp web hiện ổ khoá an toàn, khách yên tâm nhập thông tin) cho năm đầu, bàn giao trong 3–7 ngày. Bạn xem chi tiết từng gói ở bảng giá trọn gói, còn muốn tư vấn riêng cho đúng mặt hàng của mình thì cứ nhắn cho bên mình qua trang liên hệ hoặc Zalo 0777 716 863.

Chọn gói nào thì tuỳ shop. Shop nhỏ mới mở, ít sản phẩm, ngân sách hẹp thì gói Cơ bản đủ để bắt đầu bán. Shop đã có tệp khách, nhiều sản phẩm, muốn chăm SEO để hiện trên Google khi khách tìm món thì nên cân nhắc Pro trở lên. Mình tư vấn thật, không đẩy gói cao cho bạn nếu shop chưa cần tới.

Nếu bạn còn phân vân giữa các ngành khác, cách tư duy web nói chung vẫn vậy — xem thêm bài thiết kế web bất động sản hoặc thiết kế web nha khoa để thấy mỗi ngành có cái cần riêng, nhưng nguyên tắc chung vẫn là web phải phục vụ đúng cái khách của bạn cần.

Vậy nên bắt đầu từ đâu?

Nếu bạn muốn bán hàng online cho ra hồn — chứ không phải bán qua mỗi tin nhắn rồi tự ghi đơn vào sổ — thì một web bán hàng đàng hoàng là khoản đầu tư đáng. Nó là cái cửa hàng mở 24/7, khách tự xem, tự đặt, tự trả tiền, còn bạn chỉ việc gói hàng giao đi.

Web bán hàng làm đúng không cần màu mè — chỉ cần khách vào thấy sản phẩm rõ ràng, bỏ giỏ dễ, trả tiền tiện, và bạn quản đơn gọn. Chừng đó thôi đã hơn phần lớn đối thủ còn bán bằng tin nhắn rồi. Nếu bạn chưa biết bắt đầu từ đâu, cứ nhắn cho bên mình một câu, mình xem qua mặt hàng của bạn rồi nói thẳng nên làm gì trước — không vòng vo.