Google Analytics là gì? Giải thích cho chủ shop

Bàn giao web cho khách xong, câu hỏi mình hay nhận nhất sau vài tuần là: "Anh ơi, làm sao biết có ai vào web em không, vào rồi họ làm gì?". Trả lời gọn thì Google Analytics là gì chính là thứ bạn cần biết, vì đây là công cụ miễn phí của Google ghi lại từng lượt khách ghé web bạn — họ đến từ đâu, xem trang nào, ở lại bao lâu, có bấm gọi hay để lại liên hệ không. Nó giống như gắn một cái camera vô hình trong cửa hàng, đếm khách và quan sát họ đi lại mà không ai thấy phiền.

Bài này mình viết cho người không rành kỹ thuật — chủ shop, chủ doanh nghiệp nhỏ vừa có web và muốn tự theo dõi xem nó có đang làm việc cho mình hay không. Đọc hết, bạn sẽ hiểu công cụ này để làm gì, phân biệt được nó với Google Search Console, và biết mấy con số nào đáng nhìn còn con số nào cứ kệ cũng được.

Nói cho dễ hiểu, Google Analytics là gì

Google Analytics (tạm dịch: công cụ phân tích lưu lượng của Google, ai trong nghề hay gọi tắt là GA) là một dịch vụ miễn phí của Google, giúp chủ website biết chuyện gì đang xảy ra bên trong web của mình. Có bao nhiêu người vào, họ là ai một cách ẩn danh, đến từ kênh nào, bấm vào những đâu — tất cả được ghi lại thành biểu đồ và con số để bạn xem.

Bản đang dùng hiện nay tên là GA4 (Google Analytics 4 — phiên bản thứ tư, ra mắt thay cho bản cũ Universal Analytics đã ngừng hoạt động). Bạn không cần nhớ con số này làm gì, chỉ cần biết khi đọc tài liệu trên mạng mà thấy chữ "GA4" thì đó chính là bản mới nhất, bản bạn đang xài.

Mình hay ví cho khách dễ hình dung. Nếu web là một cửa hàng ngoài phố, thì Google Analytics là người đứng quan sát trong cửa hàng đó: đếm mỗi ngày có bao nhiêu khách bước vào, khách đi thẳng tới quầy nào, dừng lại bao lâu, cuối cùng có mua gì hay quay ra. Bạn không cần ngồi đó cả ngày, cứ cuối tuần mở báo cáo ra là biết tuần rồi cửa hàng đông hay vắng, khách quan tâm món nào nhất.

Một điểm cần nhớ ngay: nó hoàn toàn miễn phí, không có chuyện thu phí ẩn. Và nó chỉ đếm số, đếm hành vi một cách ẩn danh, chứ không cho bạn biết tên tuổi số điện thoại của từng người vào web — chuyện đó pháp luật về dữ liệu cá nhân không cho phép, mà bạn cũng không cần tới mức đó.

Công cụ này cho bạn biết những gì

Đây là phần đáng tiền nhất. Mình gom lại bốn nhóm thông tin mà một chủ web nhỏ sẽ dùng nhiều nhất, bỏ qua đống báo cáo nâng cao chỉ dân chạy quảng cáo chuyên nghiệp mới đụng.

Bao nhiêu người vào web, vào lúc nào

Đây là con số ai cũng muốn biết đầu tiên. Google Analytics đếm cho bạn mỗi ngày, mỗi tuần, mỗi tháng có bao nhiêu người ghé web, bao nhiêu lượt xem trang. Bạn thấy được hôm nào đông hôm nào vắng, web có đang lớn dần lên theo thời gian không hay đứng yên một chỗ.

Cái hay là nó vẽ thành đường biểu đồ, nên chỉ cần liếc là thấy xu hướng. Ví dụ bạn vừa chạy một đợt đăng bài, đăng Facebook kéo về web — mở Analytics ra mà thấy đường biểu đồ nhô lên đúng mấy hôm đó, là biết việc mình làm có tác dụng. Đây là cách kiểm chứng thật nhất, hơn cảm giác mơ hồ "hình như dạo này đông hơn".

Khách đến web bằng đường nào

Phần này mình thấy chủ shop hay bỏ qua mà thật ra cực kỳ đáng giá. Google Analytics chia khách vào web ra theo nguồn: người tự gõ Google tìm thấy bạn, người bấm từ Facebook hay Zalo qua, người gõ thẳng địa chỉ web vì đã biết bạn, người từ quảng cáo trả tiền. Mỗi nguồn một màu, một con số riêng.

Biết được điều này, bạn mới phân bổ công sức cho đúng. Nếu phần lớn khách đến từ Google tìm kiếm, đó là tín hiệu nên đầu tư cho nội dung và thứ hạng. Nếu khách chủ yếu từ Facebook, thì kênh mạng xã hội đang nuôi sống bạn, đừng bỏ bê nó. Mình từng gặp khách dồn hết tiền chạy quảng cáo, mở Analytics ra mới thấy hoá ra khách tự tìm tới qua Google còn nhiều hơn — tự nhiên tiết kiệm được một khoản đáng kể nhờ nhìn đúng con số.

Khách xem trang nào, mê nội dung gì

Analytics liệt kê những trang được xem nhiều nhất trên web bạn. Nhờ vậy bạn biết khách thật sự quan tâm cái gì — có khi không phải trang chủ bạn chăm chút nhất, mà lại là một bài viết hay một sản phẩm bạn không ngờ tới.

Thông tin này quý ở chỗ nó chỉ cho bạn chỗ nào đang hút khách để mà đầu tư thêm. Một bài viết nào đó kéo khách ầm ầm thì nên viết thêm bài cùng chủ đề. Một trang sản phẩm nhiều người xem mà ít người liên hệ thì có thể nội dung trang đó chưa thuyết phục, cần sửa lại. Bạn đang ra quyết định dựa trên việc khách thật làm gì, chứ không phải đoán.

Khách có làm điều bạn mong muốn không

Đây là phần cao cấp hơn chút nhưng đáng nhắc, vì nó trả lời câu quan trọng nhất: web có ra tiền không. Bạn có thể thiết lập để Analytics đếm những hành động đáng giá — gọi là sự kiện chuyển đổi (conversion — lượt khách làm đúng điều bạn muốn, như bấm nút gọi, gửi form liên hệ, đặt hàng).

Khi đã đo được những hành động này, bạn không còn nhìn web qua con số lượt xem chung chung nữa, mà nhìn thẳng vào kết quả: tháng này web mang về bao nhiêu cuộc gọi, bao nhiêu lượt để lại liên hệ. Phần thiết lập này hơi kỹ thuật, thường nên nhờ đơn vị làm web gắn giúp, nhưng một khi có rồi thì bạn theo dõi dễ dàng.

Bốn nhóm trên gói gần như mọi thứ một người mới cần quan tâm. Mình tóm lại thành một danh sách cho dễ nhớ.

Phân biệt với Google Search Console cho khỏi nhầm

Hai cái tên này hay đi cùng nhau và nhiều người tưởng là một, nên mình tách riêng một đoạn nói cho rõ. Nói ngắn gọn: Search Console lo phần trước khi khách vào web, còn Analytics lo phần sau khi khách đã bước vào.

Google Search Console (bảng điều khiển tìm kiếm của Google) trả lời những câu kiểu: khách gõ từ khoá gì trên Google để thấy web bạn, web đứng hạng mấy, có trang nào bị lỗi không lên được không. Còn Google Analytics trả lời: khách vào web rồi xem trang nào, ở lại bao lâu, đến từ tỉnh nào, có mua hàng không. Một bên là cái biển hiệu và con đường dẫn khách tới cửa, một bên là camera quan sát bên trong cửa hàng.

Người làm web tử tế dùng cả hai, vì chúng bù cho nhau. Nếu bạn còn mơ hồ về công cụ kia, mình có viết riêng một bài giải thích Google Search Console là gì khá kỹ cho người mới — đọc nối hai bài sẽ thấy bức tranh đầy đủ. Còn nếu chỉ chọn một để học trước, mình khuyên Search Console trước, vì kéo được khách vào đã rồi mới tính chuyện họ làm gì bên trong.

Cách gắn Google Analytics vào web, nói qua cho biết

Phần này mình nói lướt để bạn hình dung, chứ không cần tự làm hết. Về bản chất, gắn Analytics là đưa một đoạn mã ngắn của Google vào web, đoạn mã đó âm thầm ghi nhận mỗi lượt khách rồi gửi về cho bạn xem. Việc này thuộc phần kỹ thuật, nên nhờ đơn vị làm web gắn giúp là gọn nhất.

Bước một: tạo tài khoản Analytics

Bạn cần một tài khoản Google bất kỳ, chính là Gmail bạn vẫn dùng. Vào trang Google Analytics, đăng nhập rồi tạo một tài sản mới cho web của bạn — Google gọi website của bạn là một "tài sản". Khai báo vài thông tin cơ bản như tên web, múi giờ, đơn vị tiền là Việt Nam Đồng cho hợp.

Bước hai: lấy mã theo dõi và gắn vào web

Sau khi tạo xong, Google đưa cho bạn một mã theo dõi (một đoạn mã nhỏ kèm một mã định danh dạng "G-" theo sau). Đoạn này cần đưa vào phần đầu của mọi trang trên web. Nghe kỹ thuật, và đúng là nên để thợ làm — bạn chỉ cần gửi cho đơn vị làm web cái mã định danh đó, họ gắn vào là xong, không phải đụng tay vào code.

Bước ba: kiểm tra xem đã chạy chưa

Gắn xong, bạn tự mở web mình lên bằng điện thoại hoặc máy khác, rồi vào mục báo cáo thời gian thực trong Analytics. Nếu thấy có "1 người đang online" chính là bạn — vậy là mã đã chạy đúng. Đây là cách kiểm tra nhanh và chắc nhất.

Bước bốn: chờ vài hôm rồi quay lại xem

Giống Search Console, Analytics cần thời gian gom dữ liệu. Mới gắn xong mà mở ra trống trơn là bình thường, đừng lo. Vài hôm sau quay lại sẽ thấy số liệu bắt đầu hiện, càng để lâu biểu đồ càng dày. Web mới thì mỗi tuần ghé xem một lần là hợp lý, không cần mở ra mỗi giờ.

Mấy chỉ số nào đáng nhìn, cái nào cứ kệ

Lần đầu mở Analytics nhiều người hoa mắt vì quá nhiều biểu đồ. Mình mách cách đọc nhẹ nhàng cho chủ web không kỹ thuật: tháng đầu chỉ cần nhìn vài thứ thật sự nói lên chuyện làm ăn, còn lại cứ kệ.

Đáng nhìn nhất là số người dùng (users — số người khác nhau ghé web, một người vào mười lần vẫn tính một) — con số này có đang nhích lên đều không. Tiếp theo là nguồn khách, để biết tiền và công sức nên dồn vào kênh nào. Rồi tới danh sách trang được xem nhiều, để biết khách mê gì. Và nếu đã thiết lập, thì số lượt chuyển đổi — bao nhiêu cuộc gọi, bao nhiêu form gửi về — vì đó mới là con số ra tiền thật.

Có một chỉ số hay làm người mới lo lắng không cần thiết, là thời gian khách ở lại trang. Trang ngắn gọn, khách đọc nhanh rồi đi không có nghĩa là dở — có khi họ tìm thấy ngay thông tin cần và hài lòng. Đừng vội kết luận từ một con số đơn lẻ. Mình luôn khuyên khách nhìn cả cụm số và nhìn xu hướng theo nhiều tuần, chứ một con số lẻ loi dễ làm mình hiểu sai.

Và đừng quá ám ảnh lượt xem cao trong khi không có ai liên hệ. Web đông mà không ra khách thì phải xem lại nội dung, lời mời liên hệ, hay chính sản phẩm — chứ con số lượt xem to đẹp một mình nó không nuôi được cửa hàng. Để web vừa hút khách vừa ra đơn, nền tảng cái web phải chuẩn ngay từ gốc; chỗ này mình có giải thích kỹ trong bài website chuẩn SEO là gì.

Người không rành kỹ thuật có cần tự ôm hết không

Không, và mình muốn bạn nhẹ đầu chỗ này. Phần gắn mã, thiết lập đo chuyển đổi, đọc báo cáo nâng cao — những thứ đó để đơn vị làm web lo. Phần bạn nên giữ cho mình chỉ là thói quen mỗi tuần ghé xem vài con số cốt lõi: web có đông hơn không, khách đến từ đâu, họ mê trang nào, có ai liên hệ không. Chừng đó đủ để bạn ra quyết định đúng cho việc kinh doanh.

Nếu bạn làm ăn ở một địa phương cụ thể, kiểu quán ăn, spa, cửa hàng có địa chỉ thật, thì ngoài Analytics bạn nên ngó thêm chuyện hiển thị trên bản đồ và tìm kiếm khu vực — mình có viết riêng bài local SEO là gì bàn kỹ phần kéo khách quanh khu vực bạn. Mấy thứ này nghe rời rạc nhưng thật ra mắc nối vào nhau hết.

Còn nếu bạn đang định làm một web mới và muốn nó được gắn sẵn Google Analytics, Search Console, dựng nền chuẩn ngay từ đầu mà không phải tự mò, có thể xem các gói bên mình — Thiết Kế Web Giá Rẻ làm web trọn gói từ 1.990.000đ gói Cơ bản, 3.990.000đ gói Pro, từ 7.990.000đ gói VIP. Mọi gói tặng tên miền, hosting và chứng chỉ bảo mật SSL năm đầu, bàn giao trong khoảng 3 đến 7 ngày. Phần gắn Analytics và Search Console mình làm giúp luôn lúc bàn giao, bạn chỉ việc đăng nhập vào xem số.

Mời bạn xem bảng giá trọn gói để chọn gói hợp túi tiền, còn cần tư vấn riêng thì cứ nhắn qua trang liên hệ hoặc gọi Zalo 0777 716 863. Bạn gửi mình địa chỉ web, mình mở Analytics soi giúp xem nó đang chạy ra sao và chỉ cho bạn cách đọc, hoàn toàn miễn phí, không ràng buộc gì.

Tóm gọn một câu cho bạn dễ nhớ: Google Analytics không có gì cao siêu, coi nó như người đếm khách trong cửa hàng giúp bạn. Chốc chốc liếc vào để biết tuần rồi đông hay vắng, khách tới bằng đường nào, mê món gì. Chỉ cần gắn một lần rồi tập thói quen ghé xem, bạn đã hiểu việc kinh doanh online của mình rõ hơn hẳn phần lớn người cứ làm web rồi để mặc cho may rủi.