Hiểu đúng độ khó từ khoá để chọn trận mà đánh khi làm SEO

Hồi mới vào nghề, mình từng đâm đầu vào những từ khoá kiểu "thiết kế web" rồi ngồi chờ cả nửa năm mà chẳng nhúc nhích nổi trang 5. Mãi sau mới vỡ ra: vấn đề không phải mình viết dở, mà là mình không hiểu độ khó từ khoá là gì nên chọn nhầm trận để đánh. Nói cho gọn, độ khó từ khoá (keyword difficulty — mức độ khó để xếp hạng cho một từ khoá) là thước đo cho biết một từ khoá có bao nhiêu đối thủ mạnh đang giành nhau, và bạn phải nỗ lực cỡ nào mới chen được vào top.

Bài này mình chia sẻ đúng những gì mình rút ra sau hơn mười năm làm web và SEO cho đủ loại khách: từ tiệm bánh nhỏ tới công ty xây dựng. Mục tiêu là sau khi đọc xong, bạn nhìn một danh sách từ khoá là biết cái nào nên đánh trước, cái nào để dành, cái nào nên bỏ. Đỡ tốn công, đỡ nản, và quan trọng nhất là ra kết quả nhanh hơn.

Độ khó từ khoá thực ra đang đo cái gì

Nhiều người tưởng độ khó từ khoá là một con số Google công bố. Không phải. Đây là chỉ số do các công cụ SEO tự tính ra (Ahrefs, SEMrush, KeywordTool, Moz... mỗi bên một công thức), thường hiển thị từ 0 đến 100. Số càng cao thì càng khó chen chân.

Vậy nó dựa vào đâu mà tính? Chủ yếu là nhìn vào những trang đang đứng top 10 cho từ khoá đó rồi đánh giá xem chúng "mạnh" cỡ nào. Mạnh ở đây gồm vài thứ:

• Số lượng và chất lượng backlink (liên kết — các trang khác trỏ link về) đang trỏ tới các trang top.
• Độ uy tín của tên miền (domain authority — điểm uy tín website do công cụ tự chấm) đang chiếm top.
• Nội dung của các trang top dày hay mỏng, có chuyên sâu không.
• Thương hiệu lớn hay nhỏ đang án ngữ ở đó.

Ví dụ dễ hình dung: gõ "mua iphone" thì top 10 toàn Thế Giới Di Động, FPT Shop, CellphoneS — toàn ông lớn ngân sách khủng. Công cụ nhìn vào đó sẽ chấm điểm khó rất cao, kiểu 80-90. Còn gõ "thiết kế web cho tiệm bánh nhỏ ở Cần Thơ" thì top 10 lèo tèo vài trang yếu, điểm khó có khi chỉ 5-10. Cùng là từ khoá, nhưng "sức nặng đối thủ" khác nhau một trời một vực.

Điểm quan trọng cần nhớ: con số này là tương đối và để tham khảo, không phải chân lý. Mỗi công cụ tính một kiểu nên cùng một từ khoá, Ahrefs báo 40 còn SEMrush báo 55 là chuyện bình thường. Đừng coi nó như kết quả xét nghiệm máu.

Vì sao web mới mà chọn sai độ khó là tự làm khổ mình

Đây là chỗ mình thấy nhiều người làm web tự bóp chết nỗ lực của chính họ. Một website mới toanh, tên miền vừa đăng ký, chưa có backlink, chưa có lịch sử gì với Google — mà lại nhắm thẳng vào từ khoá độ khó 70. Khác nào người mới tập tạ mà đòi nâng tạ của vận động viên Olympic.

Google xếp hạng dựa trên độ tin cậy tích luỹ theo thời gian. Web mới chưa có "vốn liếng" đó. Nên dù bạn viết bài hay tới đâu, đối thủ đã nằm top vài năm với hàng trăm backlink thì bạn vẫn khó vượt trong ngắn hạn. Kết quả là bạn viết miệt mài, chờ mãi không thấy lên, rồi nản và bỏ cuộc — đúng vào lúc lẽ ra chỉ cần đổi chiến thuật là có kết quả.

Cách mình hay làm cho khách web mới: bắt đầu từ những từ khoá độ khó thấp, lượng tìm kiếm vừa phải nhưng đúng ý định mua hàng. Lên top mấy từ đó trước, có traffic (lưu lượng truy cập — lượng người vào web) thật, có vài đơn hàng, web bắt đầu tích uy tín. Lúc đó mới leo dần lên từ khoá khó hơn. Giống leo thang, đặt chân từng bậc chứ không nhảy vọt.

Nếu bạn muốn hiểu nền tảng để một website có sức cạnh tranh ngay từ khâu dựng, mình có viết riêng về website chuẩn SEO là gì — đọc kèm bài này sẽ thấy bức tranh đầy đủ hơn.

Cách đọc chỉ số độ khó cho đúng (đừng tin mù con số)

Con số độ khó chỉ là điểm khởi đầu. Người làm nghề thật sự sẽ mở top 10 ra xem tận mắt chứ không dừng ở chỉ số. Mình gọi đây là "soi mặt đối thủ". Vài thứ mình luôn nhìn:

Một, top 10 là ai. Nếu toàn báo lớn, sàn thương mại điện tử, thương hiệu quốc gia thì dù điểm khó báo 30 cũng đừng tin — thực tế khó hơn nhiều. Ngược lại, nếu top 10 lác đác vài forum, vài blog cá nhân cũ kỹ thì dù điểm báo 45, bạn vẫn có cửa.

Hai, nội dung top 10 chất lượng cỡ nào. Mở vài trang top ra đọc. Nếu chúng viết hời hợt, lạc đề, cũ rích thì đây là khe hở — bạn viết sâu hơn, đúng nhu cầu hơn là có thể vượt. Một bài chuẩn on-page SEO tốt thường ăn đứt những trang top đang viết qua loa.

Ba, ý định tìm kiếm khớp không. Đôi khi từ khoá độ khó thấp nhưng người tìm không có nhu cầu mua gì, kéo về cũng chẳng ra đơn. Phải cân giữa độ khó, lượng tìm kiếm và giá trị thực mà từ khoá đó mang lại.

Để làm bài bản hơn ở khâu tìm và chấm điểm từ khoá, bạn nên đọc thêm bài nghiên cứu từ khoá — đó là bước nền trước khi xét tới độ khó.

Quy trình mình chọn từ khoá theo độ khó cho một dự án mới

Để bạn dễ áp dụng, đây là cách mình triển khai thực tế khi nhận một web mới. Không hoa mỹ, làm tới đâu chắc tới đó.

Một lưu ý nhỏ mà nhiều người bỏ qua: từ khoá dài (long-tail — từ khoá dài, cụ thể, ít cạnh tranh) thường có độ khó thấp hơn nhiều so với từ ngắn. Thay vì "sửa máy lạnh" độ khó cao, đánh "sửa máy lạnh không lạnh tại quận 7" độ khó thấp, ra đơn còn nhanh hơn vì người tìm đang có nhu cầu rõ ràng. Web mới mà gom nhiều từ dài thì cộng lại traffic vẫn rất đáng kể.

Độ khó từ khoá liên quan gì tới chất lượng website

Có một hiểu lầm cần gỡ: nhiều người nghĩ cứ chọn đúng từ khoá độ khó thấp là tự khắc lên top. Không hẳn. Độ khó chỉ cho biết bạn nên chọn trận nào, còn thắng hay thua trận đó còn phụ thuộc vào chính website của bạn.

Mình từng gặp khách chọn từ khoá rất khôn, độ khó thấp, nhưng web tải chậm như rùa, vào mobile (điện thoại) thì vỡ giao diện. Google nhìn vào trải nghiệm tệ đó là không cho lên top, dù từ khoá dễ. Tốc độ tải và trải nghiệm người dùng giờ là yếu tố xếp hạng thật sự — bạn có thể đọc thêm về tốc độ tải website và Core Web Vitals là gì để hiểu vì sao một web chậm thì chọn từ khoá khéo tới mấy cũng đuối.

Nói cách khác: độ khó từ khoá giúp bạn chọn đúng cửa để vào, nhưng nền tảng web tốt mới là cái đẩy bạn qua được cửa đó. Hai thứ phải đi cùng nhau. Một web nền tảng vững mà chọn từ khoá vừa sức thì lên top vừa nhanh vừa bền. Đây cũng là triết lý mà bên mình áp dụng khi làm web cho khách: dựng nền chuẩn trước, rồi mới tính chuyện đánh từ khoá nào.

Túm lại

Hiểu độ khó từ khoá là gì giúp bạn không còn đâm đầu vào những trận thua chắc. Tóm gọn vài điều cốt lõi:

• Độ khó từ khoá là chỉ số do công cụ SEO tự tính, ước lượng mức độ cạnh tranh của một từ khoá, thường từ 0 đến 100.
• Nó dựa vào sức của các trang đang top: backlink, uy tín tên miền, độ dày nội dung, thương hiệu.
• Web mới nên đánh từ khoá độ khó thấp trước, lấy traffic và uy tín rồi mới leo dần.
• Đừng tin mù con số — luôn mở top 10 soi đối thủ thật và cân với ý định tìm kiếm.
• Từ khoá dài thường dễ hơn và ra đơn nhanh hơn cho web mới.
• Chọn từ khoá khéo mà web nền yếu thì vẫn khó lên — nền tảng và chiến thuật phải đi đôi.

Làm SEO không phải cuộc đua sức mạnh thuần tuý, mà là biết chọn trận đúng sức mình. Hiểu độ khó từ khoá chính là tấm bản đồ giúp bạn đi đường ngắn nhất tới kết quả.

Bên mình — Thiết Kế Web Giá Rẻ — làm web trọn gói từ 1.990.000đ gói Cơ bản, 3.990.000đ gói Pro, từ 7.990.000đ gói VIP. Mọi gói tặng tên miền, hosting và chứng chỉ bảo mật SSL năm đầu, bàn giao 3–7 ngày. Mời xem bảng giá trọn gói, tư vấn riêng thì nhắn qua trang liên hệ hoặc Zalo 0777 716 863.